Službeni list Republike Bosne i Hercegovine — broj 5/1993

Digitalizirani arhiv — OCR tekst, može sadržavati greške; skenirana slika je mjerodavna.

Preuzmi PDF — broj 519 stranica · 11 MB · pretraživ tekstualni slojOvo je manja verzija za čitanje. Za potpuni kvalitet skena preuzmite arhivski original (51 MB) — skenirana slika je mjerodavna.

Datum broja

14. mart 1993.

Stranice

86–112 (19 digitalizovanih, 8 nedostaje)

Pouzdanost OCR-a

90.4 od 100 (prosjek po riječi; upozorenje ispod 85)

Original

Nacionalna i univerzitetska biblioteka BiH, signatura nije naveden

SHA256 PDF-a

6d22b9d1754467ba6b9ddaea8b8c1a6687dbbc16278df118a95f502af9111b50

Strana 86 - Broj 5
Dio drugi

DRUŠTVENO UREDENJE
Ga vja_1

DRUŠTVENO-EKONOMSKO UREDENJE

Član 10.

1. Zajamčuju se svi oblici svojine.

Svi oblici svojine su ravnopravni i uživaju zaštitu.

Nosioci prava svojine su fizička i pravna lica.

Slobodno je, u skladu sa Ustavom, obavljanje privredne i
druge djelatnosti sredstvima u svim oblicima svojine.

2-Svojinska prava i obaveze prema sredstvima u društvenoj
svojini i uslovi pod kojima se na ta sredstva mogu sticati drugi
oblici svojine uređuju se zakonom.

Ovlaštenja i obaveze prema sredstvima u državnoj svojini
uređuju se zakonom.

Prirodna bogatstva i dobra u opštoj upotrebi su u društvenoj
ili državnoj svojini.

Na prirodna bogatstva i dobra u opštoj upotrebi može se,
pod uslovima utvrdenim zakonom, steći pravo korišćenja.

Sredstva privredne infrastrukture mogu biti u svim oblicima
svojine pod uslovima utvrđenim zakonom.

3. Strano lice može sticati pravo svojine na nepokretnosti
pod uslovima utvrđenim zakonom.

Član 11.

Društveno utvrđenim opštim uslovima privredivanja, pla-
novima društveno-političkih zajednica i mjerama ekonomske
politike ne može se narušavati Ustavom utvrdena samostalnost
i ravnopravnost u sticanju dohotka preduzeća koja obavljaju
privredne djelatnosti.

Ako se aktom organa društveno-političke zajednice na-
rušava Ustavom utvrđena ravnopravnost preduzeća, drugih
organizacija i zajednica u sticanju dohotka na tržištu, istovre-
meno se aktom te društveno-političke zajednice utvrduje i
obezbjeduje odgovarajuća kompenzacija, pod uslovima i na
način koji su utvrđeni zakonom.

Član 12.

Izuzetno, prava društveno-političke zajednice u pogledu
nekretnina i pokretnih stvari i drugih prava u društvenoj,
odnosno državnoj svojini mogu se, istovremeno sa prenosom
prava i dužnosti, bez naknade zakonom prenijeti na drugu
društveno-političku zajednicu u Republici, uz preuzimanje oba-
veza koje postoje na tim nekretninama.

Ako društveno-politička zajednica na koju su prenesena
prava iz prethodnog stava prestane koristiti nekretnine i pokret-
ne stvari u svrhu za koje su prenesene, prava na te nekretnine
i pokretne stvari preuzima društveno-politička zajednica koja
je prethodno bila nosilac tih prava.

j Član 13.

Svojina i rad su osnove upravljanja i učešća u odlučivanju.
Radnici imaju pravo na samoupravljanje na osnovu zakona,
kolektivnog ugovora i statuta.

! Član 14.

1. Strano lice m_ze ulagati sredstva u preduzeće, banku ili
drugu finansijsku n= ganizaciju, zadrugu i druge oblike saradnje
i zajedničkog poslovanja.

Strano lice može zajedno sa domaćim licima osnovati
mješovito preduzeće, banku ili drugu finansijsku organizaciju,
ugovornu organizaciju, a može osnovati i sopstveno preduzeće,

ako zakonom nije, izuzetno, utvrdeno da u odredenim djelat-_
nostima ili poslovima, odnosno područjima, strano lice ne može
osnovati sopstveno preduzeće,

2. Strano lice ima pravo da učestvuje u upravljanju zajed-
ničkim poslovanjem Za vrijeme na koje su sredstva uložena,
pravo na transfer dobiti, pravo na povraćaj uloga i druga prava

utvrđena ugovorom.

mm

4
43

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. marVožujak 1993,

Strano lice može zadržati pravo svojine na uložena sred-

stva. } i
Kadje osnovalo sopstveno preduzeće, strano lice zadržava

pravo svojine na uložena sredstva i ima Bravo svojine na
sredstva koja je to preduzeće ostvarilo svojim poslovanjem. i

Ova prava stranog lica ne mogu se umanjiti zakonom ili
drugim propisom. =

2. Pei i obaveze radnika u preduzeću, zajedničkoj banci
ili drugoj zajedničkoj finansijskoj organizaciji i ugovornoj or-
ganizaciji uređuju se kolektivnim ugovorom. _

4. Pravni položaj mješovitog preduzeća, banke ili druge
finansijske organizacije, ugovore organizacije 1 sopstvenog
preduzeća i pravni položaj stranog lica koje je samostalno,
odnosno Zajedno sa domaćim licima osnovalo te organizacije;
kaoiosnovna pravaj obaveze radnika koji suzaposleniu njima,
ureduju se u skladu sa zakonom.

. Član 15. !

Preduzeća, druge organizacije j zajednice mogu, radi
proširivanja materijalne osnove rada, prikupljati novčana i
druga sredstva gradana i obezbijediti im, uz povraćaj vrijedno-
sti tih sredstava, inaknadu za njihovo korišćenje u vidu kamata,
odnosno odredenih pogodnosti, u skladu sa zakonom.

Građani mogu ulagati novčana i druga sredstva u predu-
zeće, drugu organizaciju 1 zajednicu uz zajednički riziki potom
osnovu ostvariti pravo na povraćaj vrijednosti tih sredstaya i
naknadu za korišćenja. tih sredstava, zavisno od rezultata koje
ostvari to preduzeće, druga organizacija i. zajednica, kao i

pravo da budu obavještavani o rezultatima korišćenja tih sred- —

stava i stiču pravo da učestvuju u odlučivanju o određenim
poslovima u vezi sa korišćenjem uloženih sredstava, u skladu
sa zakonom.

Preduzeće, druga organizacija i zajednica može, radi pri-
kupljanja; odnosnoulaganja sredstava gradana, izdavati vrijed-
nosne papire, koji glase na ime ili na donosioca i,po kojima
imaoci tih papira ostvaruju pravo na naknadu za korišćenje tih
sredstava, odnosno i pravo na učešće u odlučivanju, pod uslo-
vima i na način utvrđenim zakonom.

Gradani mogu zadržati pravo svojine na uložena sredstva,
osim u slučajevima određenim zakonom.

, Član 16.

Radniku koji nesavjesno ili neuspješno ispunjava svoje
dužnosti i radne obaveze prestaje radni odnos pod uslovima i
na način koji su utvrđeni zakonom. j

Radniku ne može prestati radni odnos ako usljed tehno-
loških i drugih unapređenja kojima se doprinosi. povećanju
produktivnosti rada i većem uspjehu preduzeća, druge organi
zacije i zajednice prestane potreba za njegovim radom u toj
organizaciji dok mu se ne obezbijedi drugo radno mjesto koje
odgovara njegovim radnim sposobnostima ili. mu se na drugi
način ne obezbijedi ostvarivanje prava na rad ili zakonom
određena prava po osnovu rada. '

Zakonom sezate svrhe može utvrditi obaveza udruživanja
sredstava ili obezbjedivanja sredstava na drugi način i propisali
uslovi i način upotrebe tih sredstava.

f Nereni se može propisati obaveza udruživanja ili obezb-
je ri sredstava na drugi način za materijalno obezbjedenje
S ija enih lica, prekvalifikaciju radnikai stvaranje povoljni-
jih uslova za zapošljavanje uopšte.
RS kojim se utvrđuje društveni interes za preduzimanje
Em 9 X% sanaciju preduzeća, drugih organizacija i zajednica
o) ja u izuzetne ekonomske teškoće, može se donijeti po
Mu a pribavljenom mišljenju Privredne komore Bosne !
govine i sindikata Bosne i Hercegovine:

Rudnici Član 17.
adnici u preduzećima, drugim organizacijama i zajedni-
Ari učestvuju u obezbjedivanju Ustavni s redopik onšti
ruštvonih potreba koje zadovoljavaju u opštini i Republići,
pjaćanjem ovim zajednicama poreza i drugih dažbina iz dohot-
preduzeća, drugih organizacija i zajednica i iz svojih ličnih

Ne

dol
slu:

blic
sa.
rad
(ofek

Nič
obi
Org
pri
Zac

OSI
pre
ob:

aa

je

})}

Ju

ri-
d-
na

lo-

je
di

10-
ju
nI-
toj
oje
ugi
om

nja
sati

zb-
nje
jni-

nje
Ca
po
1e 1

dni-
stih
lici,
hot-
nih

Nedjelja, 14. marV/ožujak 1993.

dohodaka, u skladu sa namjenom odnosno sa cilj

t evi ji
služe sredstva dobivena od poreza i drugih dubine koja

Obaveze plaćanja poreza i drugih dažbina opštini i =
blici utvrduju se zavisno od sposobnosti privrede. Su skladu
sa dostignutim stepenom produktivnosti ukupnog društvenog
rada i sa potrebama materijalnog i dru T je
odgovaraju njenim mogućnostima i dugoročnim | i
razvoja Republike,. obezbijedi zadovoljavanje ličnih i zajed.
ničkih potreba radnika i potreba proširene reprodukcije. Ove
obaveze utvrđuju se i zavisno od sposobnosti preduzeća, druge
organizacije i zajednice, da u skladu sa opštim obavezama
privrede, rezultatima rada i uspjehom koje ostvare, obezbijede
zadovoljavanje ovih potreba.

Ova načela primjenjuju se i kad se zakonom privremeno
ograniči raspolaganje sredstvima kojima upravljaju radnici u
preduzećima, drugim organizacijama i zajednicama ili se utvrdi
obaveza udruživanja tih sredstava.

Član 18.

Opšte društvene potrebe za koje se mogu uvoditi porezi i
druge dažbine su: rad državnih organa, javnih ustanovaii javnih
fondova; odbrana i društvena samozaštita; obaveze opštine
odnosno Republike u oblasti obrazovanja, nauke, kulture, fi-
zičke kulture, zdravstva, socijalne zaštite, socijalne sigurnosti
iu drugim djelatnostima određenim zakonom; posebna zaštita
boraca, vojnih invalida i porodica palih boraca; zaštita i una-
predivanje čovjekove sredine; otklanjanje posljedica elemen-
tarnih nepogoda; intervencije u privredi radi zaštite životnog
standarda i kompenzacije; primarna poljoprivredna proizvod-
nja, korišćenje i zaštita voda, zaštita od poplava; obaveze
Republike u održavanju puteva; obaveza plaćanja doprinosa za
beneficirane penzije; dopunska sredstva opštinama; dopunska
sredstva za finansiranje programa aktivnosti političkih _i
društvenih organizacija; dopunska sredstva za finansiranje ko-
munalnih djelatnosti u opštini; druge potrebe koje su od značaja
za ostvarivanje prava i dužnosti Republike odnosno opštine,
utvrđene zakonom, odnosno statutom opštine.

Zakon kojim se utvrđuju druge potrebe koje su od značaja
za ostvarivanje prava i dužnosti Republike, može se donijeti po
prethodno pribavljenom mišljenju Privredne komore Bosne i
Hercegovine i to dvotrećinskom većinom glasova svih poslani-
ka nadležnih vijeća Skupštine Republike.

Član 19.

Zakoni, drugi propisi i opšti akti kojima se stvaraju obaveze
za budžete i fondove društveno-političkih zajednica ne mogu
se donositi ako prethodno organ koji donosi odgovarajući
propis, odnosno akt, ne utvrdi da su za izvršavanje tih obaveza
obezbijedena sredstva.

Član 20.

. " Sredstva za ostvarivanje Ustavom i zakonom zajamčenih
prava i utvrđenih potreba i interesa društva u oblastima obra-
zovanja, nauke, kulture, fizičke kulture, zdravstva, socijalne
zaštite, socijalne sigurnosti i u drugim oblastima koje su
utvrđene Ustavom i zakonom, obezbjeduju se u budžetu
društveno-političke zajednice, u fondu ili na drugi zakonom
utvrđeni način.

Sredstva za ostvarivanje prava. iz zdravstvenog, invalid-
skog, penzijskog i drugih oblika socijalnog osiguranja obezb-
jeđuju se, na načelima uzajamnosti i solidarnosti, u skladu sa
zakonom.

Gradani i privredni i drugi subjekti imaju pravo da se
slobodno organizuju radi zadovoljavanja svojih ličnih, odnosno
zajedničkih potreba i da obezbjeđuju sredstva za njihovo zado-
Voljavanje.

Član 21.

1. Banka je samostalna finansijska organizacija koja oba-
vlja depozitne, kreditne i druge bankarske poslove. i

Banku osnivaju društvena pravna lica usvajanjem osni-
vačkog akta i ulaganjem sredstava u fondove banke.

SLUŽBENI LIST RBiH

štvenog razvoja koje -

Strana 87 - Broj 5

Banka, zajedno sa drugim bankama ili drugim zakonom
određenim licima, može biti osnivač druge opanke ili druge
finansijske organizacije. =

2. Banka posluje sredstvima uloženim u njene fondove i
drugim pribavljenim ili pozajmljenim sredstvima.

Osnivači banke odgovaraju za obaveze banke do visine
sredstava koja su uložili u njene fondove. "

3. Bankom upravljaju društvena pravna lica koja su je
osnovala i uložila sredstva u njene fondove, zavisno od visine
tih sredstava, u skladu sa osnivačkim aktom, odnosno statutom
banke. :

Organ upravljanja bankom je skupština banke, koju čine
predstavnici osnivača banke.

4. Druga lica koja ulože sredstva u fondove banke stiču
svojstvo osnivača banke sa pravima, obavezama i odgovorno-
stima utvrđenim osnivačkim aktom, odnosno statutom banke.

5: Dobit koju banka ostvari svojim poslovanjem raspo-
reduje se odlukom skupštine banke u rezerve, kao i na dio koji
se isplaćuje ulagačima, odnosno ulaže u druge fondove banki
srazmjerno sredstvima koja su uložili u banku. .

6. Medusobni odnosi osnivača banke, upravljanje bankom
i poslovanje banke uređuju se osnivačkim aktom banke i njenim

statutom.
Član 22.

Poslovanje finansijskih organizacija koje se osnivaju radi
prikupljanja štednih uloga i upravljanje tim organizacijama,
kao i poslovanje banaka koje se odnosi na prikupljanje štednih
uloga, ureduje se zakonom, u skladu sa načelima kreditnog
sistema.

Prava građana da na osnovu štednih uloga učestvuju u
upravljanju poslovanjem tih finansijskih organizacija i da, po-
red ugovorenih kamata, stiču i druge određene pogodnosti,
uređuju se zakonom.

Član 23.

1. Organizacija za osiguranje je samostalna organizacija za
osiguranje imovine i lica i za obavljanje drugih poslova osigu-
ranja.

Organizaciju za osiguranje osnivaju društvena pravna lica
i zakonom određena druga lica usvajanjem akta o osnivanju
organizacije i ulaganjem sredstava u početne fondove sigurno-
st

Osnivači organizacije za osiguranje odgovaraju za obaveze
organizacije do visine sredstava koja su uložili u fondove
organizacije.

2. Organizacijom za osiguranje upravljaju njeni osnivači.

Pravo da učestvuju u upravljanju organizacijom za osigu-
ranje imaju građani i drugi osiguranici u skladu sa aktom o
osnivanju organizacije, odnosno statutom organizacije.

Organ upravljanja organizacijom za osiguranje je skupština
organizacije, koju čine predstavnici osnivača organizacije i
osiguranika.

3. Dobit koju organizacija za osiguranje ostvari raspo-
reduje se u rezerve sigurnosti, kao i na dio koji se isplaćuje
osnivačima, odnosno ulaže u druge fondove organizacije,
srazmjerno sredstvima koja su osnivači uložili u organizaciju.

Član 24.
Preduzeća, druge organizacije i zajednice koje obavljaju
djelatnosti ili poslove od posebnog društvenog interesa dužne
su da obezbijede trajno i neprekidno vršenje djelatnosti, kao i

" da, u slučaju prekida ili neredovnog vršenja djelatnosti, nakna-

de štetu korisnicima, ako je to predvideno zakonom.

Član 25.

Preduzeća koja obavljaju privrednu djelatnost i njihova
poslovna udruženja udružuju se u privredne komore ili druga
opšta udruženja radi zajedničkog udruživanja rada i poslovan-
ja, radi uskladivanja posebnih, zajedničkih i opštih društvenih
interesa, radi dogovaranja o planovima i programima rada i

razvoja, za donošenje zakona za utvrđivanje ekonomske poli-

Nedjelja, 14. marvVožujak 1993,

Strana 88 - Broj 5 SLUŽBENI LIST RBiH

like i radi razmatranja i rješavanja drugih pitanja od zajed-
pičkog interesa.

Radi ostvarivanja ovih ciljeva mogu se i organizacije koje
obavljaju društvene djelamosti udruživati u udruženja za poje-
dine djelatnosti, odnosno oblasti rada, iu druga opšta udružen-
ja.

Član 26.

Preduzeća koja kao jedinstveni tehnološki sistemi obavljaju
djelatnosu u oblasti elektroprivrede, željezničkog saobraćaja i
poštansko-telegrafsko-telefonskog saobraćaja obavezno Se
udružuju za teritoriju Republike, u skladu sa zakonom.

Radnici u ovim preduzećima dužni su da obezbjeduju teh-
ničku funkcionalnost u rađu i na toj osnovi tehnološko i eko-
nomsko jedinstvo procesa rada, racionalno i elikasno
funkcionisanje ovih preduzeća i pojedinih njihovih dijelova na
cijeloj teritoriji Republike.

Mogućnost obaveznog udruživanja preduzeća i u drugim
oblastima, kad je tehnološko jedinstvo sistema u tim oblastima
od interesa za Republiku, uređuje se u skladu sa zakonom.

Član 27.

Političke i druge zakonom određene društvene organizacije
mogu sticali sredstva, odnosno određena prava na sredstva, i
tm sredstvima se koristiti za ostvarivanje svojih ciljeva i njima
raspolagati saglasno statutu tih organizacija i zakonu. Ove
organizacije mogu, pod uslovima utvrđenim zakonom, organi-
zovati privrednu i drugu djelatnost u skladu sa svojim ciljevima
{ učestvovati u dohotku ostvarenom takvom djelatnošću radi
ostvarivanja uh ciljeva

Član 28.

Zemljoradniku i članu njegovog domaćinstva koji se bavi
zemljoradnjom, zajamčuje se pravo da, radeći sredstvima na
koja postoji pravo svojine, raspolaže ostvarenim rezultatima
svog rada, da zadovoljava svoje lične i društvene potrebe i da,
na osnovu svog doprinosa, ostvaruje svoju socijalnu sigurnost
na načelima uzajamnosti i solidarnosti.

Član 29.

1. Zemljoradnici mogu svoj rad, zemljište, odnosno druga
sredstva udruživati u zemljoradničke zadruge i druge oblike
udruživanja zemljoradnika ili ih udružiti sa radnicima u predu-
zecima.

2, Zemljoradnici osnivaju zemljoradničku zadrugu aktom
o osnivanju, kojim utvrđuju uslove udruživanja i zajedničke
interese i ciljeve i svoja pojedinačna i zajednička prava i
obaveze koje ostvaruju, odnosno izvršavaju u zadruzi.

Oblici oganizovanja i odnosi u zadruzi uređuju se statutom
zadruge, a međusobna prava i obaveze zadrugara i zadruge
uređuju se ugovorom.

3. Zamljoradnici zadržavaju pravo svojine na zemljište,
sredstva rada, odnosno druga sredstva koja udružuju u zemljo-
radne" iu zadrugu.

omuljoradnici mogu ova sređstva ugovorom prenijeti u
zajedničku svojinu zadrugara, zadružnu svojinu ili društvenu
svojinu.

4. Dobit koju zadrugar ostvari svojim poslovanjem članovi
zadruge raspoređuju na sredstva koja. članovima zadruge pri-
padaju prema doprinosu koji su svojim radom i sredstvima
udruženim u zadruzi dali ostvarivanju te dobiti, na sredstva koja
se unose u fondove zadruge, kao i sredstva za druge potrebe.

5. Zadrugar koji je svoj rad, zemljište, odnosno druga
sredstva udružio u zadrugu ima, u slučaju istupanja iz zadruge
ili prestanka zadruge, pravo na povraćaj zemljišta, odnosno
drugih sredstava na koja je zadržao pravo svojine, odnosno

ravo na povraćaj vrijednosti sredstava koja je udružio u
zadrugu i pravo na dio sredstava u fondovima zadruge ostvaren
njenim poslovanjem, pod uslovima utvđenim ugovorom i sta-
tutom, u sklađu sa zakonom.

Društvena zajednica, stara sC_0 obezbjedenju uslova za

Vosnivanje i razvoj zemljoradničkih zadruga, podstiče i razvija

saradnju zemljoradnika sa zemljor adničkim zadrugama i pre-

O Sim"
duzećima, Član 30.

Zakonom se može propisati obaveza udruživanja zemljo-
radnika ili njihove saradnje Sa preduzećima radi izvođenja
melioracionih radova, boljeg korišćenja Taa EAK zem-
ljišta, iskorišćavanja voda i odbrane od Voda a u zemljišta
od erozije i uredenja bujica, ili kad to zantjcv poseban
društveni interes u oblasti gajenja 1 iskorišćavanja šuma.

Član 31.

Zemljoradničke zadruge i drugi oblici udruživanja zemljo
radnika udružuju se u odgovarajuća udruženja i privredne
komore, u skladu sa zakonom.

Član 32.

1. Gradanima se zajamčuje prav
djelatnosti ličnim radom, odnosno lič
svojini građana. )) )

Zakonom se mogu izuzetno, kad to zahtijeva priroda tih
djelatnosti ili poseban društveni interes, odrediti djelatnosti
koje se ne mogu samostalno obavljati ličnim radom.

Zakonom se mogu utvrditi uslovi samostalnog obavljanja
djelatnosti ličnim radom.

2. Gradanima koji samostalno obavljaju djelatnost ličnim
radom zajamčuje se pravo da ostvaruju Ustavom utvrdeni
položaj u društveno-ekonomskim odnosima, da. raspolažu
ostvarenim rezultatima svog rada i na toj osnovi zadovoljavaju
svoje lične i društvene potrebe i da, na osnovu svog doprinosa,
ostvaruju svoju socijalnu sigurnost na načelima uzajamnosti i
solidarnosti.

3. Gradani koji samostalno obayljaju djelatnost ličnim ra-
dom slobodno udružuju svoj rad i sredstva, odnosno samo rad
ili samo sredstva u različite oblike udruživanja. Zakonom se
mogu utvrditi uslovi ovog udruživanja.

4. Gradani koji samostalno obavljaju djelatnost ličnim ra-
dom mogu, neposredno ili preko, oblika svog udruživanja,
udruživati svoj rad i sredstva, odnosno samo rad ili samo
sredstva sa preduzećima u. različitim oblicima kooperacije i
trajnije saradnje.

Ovi gradani, zajedno i ravnopravno sa radnicima u predu-
zećima u ovim oblicima kooperacije i trajnije saradnje upravlja-
ju zajedničkim poslovima, odlučuju o zajednički ostvarenom
dohotku i učestvuju u njegovoj raspodjeli prema svom dopri-
nosu ostvarivanju tog dohotka.

5. Gradanikoji samostalno obavljaju djelatnost ličnim Ta-
dom mogu zapošljavati radnike u granicama određenim zako-
nom. ;

 Ugovore o zapošljavanju zaključuju ovi građani i radnici
koje oni zapošljavaju u skladu sa kolektivnim ugovorom, koji
zaključuju sindikati odgovarajuća privredna komora, odnosno
drugo udruženje i kome su predstavljeni ovi gradani. Kolektiv-
nim ugovorom (se. obezbjeđuje radnicima koje ovi gradani
zapošljavaju pravo na sredstva za. zadovoljavanje ličnih i zajed-
ničkih potreba, kao i druga prava utvrđena zakonom.
deva mogu zapošljavati radnike i zadruge i
kk olobavlici žavanja rada i sredstava gradana, koji samo;

no obavljaju djelatnost ličnim radom, kao i drugi građani!
građanska pravna lica. ) NG

o da samostalno obavljaju
nim radom i sredstvima u

"Član 33. S
MM , Građani i radnici, medusobno ili sa radom radnika U
pr ugaona; slobodno udružuju svoj rad i sredstva, odnosno
i no rad u1samo sredstva u zadruge ili druge oblike udruživan-
Srce ni Se mogu izuzetno, kad to zahtijeva društveni
PA odrediti djelatnosti, odnosno poslovi koji se ne mogu
avljati u ovim oblicima udruživanja. ;
NdEe Kaba i radnici svoje medusobne odnose u ovim oblicima
Mao nja sporazumno ureduju na načelima dobrovoljnosth
nopavnosti, uzajamnosti i solidarnosti.

Neć

ničk
PIZI
dru

u ze
zad

odli

prik

udr

na
zaje

Ugo
slay
STC(

STM

i ST
vod
cim

na.
odn
va!

udr
opš

nira

vlja
pla

nih
zaje

non

usk
TaZI
rad
kao
uUtvi

dje!

jud
tak:
dru
Zeć
Zaje
Slu:

rad

De

ju
u

tih
Sti

1ja

im
ni
Žu
ju
sa,

ra-
se

ra-
ja,
mo
ci

du-
lja-
om
rI-

Ta-
ko-

Nici
zoji
sno
tiv-
Jani
jed-

gei
mo
TV)

au
)SNO
van

veni
rogu

ima
osu,

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

SLUŽBENI LIST RBiH

Strana 89 - Broj 5

2. Gradani i radnici imaju pravo da osnivai j
; mu I I Ivaju zemljorad-
ničke, zanatske, stambene, štedno-kređilne i potrošačke "_—_
ge, zadruge za pružanje intelektualnih usluga, omladinske i
druge proizvodne ili uslužne zadruge.
Zadruga je samostalna organizacija zadrugara.
Zadrugar zadržava pravo svojine na sredstvima udruženim
u zadrugu, sko ih ugovorom nije prenio u zajedničku svojinu
zadrugara, u zadružnu svojinu ili u društvenu svojinu.
(0) sredstvima koja zadruga ostvari svojim poslovanjem
odlučuju zadrugari samostalno, u skladu sa statutom zadruge
ke +, Ke . - ==
Zadruga može, radi proširivanja materij

. Iru; o I ijalne osnove rada,
prikupljati novčana i druga sredstva gradana.

Član 34.

Gradanin može osnovali ugovornu organizaciju i u njoj
udruživati svoj rad i sredstva sa radom drugih lica.

Poslovodi i radnicima u ugovornoj organizaciji pripadaju,
na osnovu njihovog rada, sredstva za zadovoljavanje ličnih i
zajedničkih potreba.

Poslovodi pripada, po osnovu sredstava koja je uložio u
ugovornu organizaciju, pravo na povraćaj vrijednosti tih sred-
stava i pravo na učešće u dohotku kao i pravo da ponovo uloži
sredstva.

U ugovornu organizaciju mogu udruživali Sredstva i drugi
gradani i radnici.

Gradanin koji je u ugovornoj organizaciji udružio svoj rad
i sredstva sa radom drugih lica ima pravo da, kao poslovoda
vodi poslovanje ugovorne organizacije i da, zajedno sa radni-
cima odlučuje o njenom radu i razvoju.

Poslovoda ugovorne organizacije zadržava pravo svojine
na sredstva koja je udružio u toj organizaciji. Povlačenjem
odnosno isplaćivanjem ovih sredstava, poslovodi prestaju pra-
va koja kao poslovoda ima u ugovornoj organizaciji.

Član 35.

Gradani koji samostalno obavljaju djelatnost ličnim radom
udružuju se, u skladu sa zakonom, u privredne komore i druga
opšta udruženja. Y

Clan 36.

Privredne i druge orsanizacije Samostalno odlučuju o pla-
niranju SVOga razvoja.

Zakonom se može utvrditi obaveza organizacija koje oba-
vljaju djelatnosti i poslove od posebnog društvenog interesa da
planiraju svoj razvoj.

Organizacije koje obavljaju djelatnosti u okviru jedinstve-
nih tehnoloških sistema od interesa za Republiku planiraju
zajednički razvoj.

Republika Bosna i Hercegovina utvrduje razvojnu i cko-
nomsku politiku i njom usmjerava privredni i društveni razvoj.

Član 37.

Društvenim , sistemom informisanja obezbjeđuje se
usklađeno evidentiranje, prikupljanje, obrada, iskazivanje 1
razmjena podataka, činjenica i informacija značajnih za Život,
rad, razvoj i odlučivanje u svim oblastima društvenog života,
kaoi dostupnost tih podataka, činjenicai informacija, na naćin
utvrđen zakonom.

_ Djelatnosti u oblasti društvenog sistema informisanja su
djelatnosti od posebnog društvenog interesa.

Član 38.

_ Evidenciju, analitičke i informativne poslove o raspolagan-
ju društvenim i drugim sredstvima, kontrolu ispravnosti poda-
taka o raspolaganju tim sredstvima, zakonitost raspolaganja
društvenim i drugim sredstvima i izvršavanja obaveza predu-
zeća i drugih organizacija i zajednica i društveno-političkih
zajednica, kao i druge poslove utvrdene zakonom, obavlja
Služba društvenog knjigovodstva Bosne i Hercegovine.

Služba društvenog knjigovodstva je samostalna. u svom
radu.

Služba društvenog knjigovodstva radi na osnovu zakona i
drugih propisa i odgovorna je, u okviru svojih prava i dužnosti,
za njihovo primjenjivanje.

Član 39.

1. Gradanima se zajamčuje pravo svojine.

2. Gradanima se zajamčuje pravo svojine na stambene
zerade i stanove, sredstva rada, poslovne zgrade i poslovne
prostorije.

Vlasnik može stambenu zerađdu ili stan, sređstva rada,
poslovnu zerađu ili poslovnu prostoriju dati na korišćenje
drugom i po tom osnovu sticati dohodak, pod uslovima i na
način koji su utvrđeni zakonom.

3. Zakonom se određuju uslovi pod kojima udruženja
gradana i druga gradanska pravna lica mogu imati pravo svo-
jine na nekretnine i druge stvari koje služe ostvarivanju zajed-
ničkih interesa njihovih članova i ciljeva zbog kojih su
osnovana, kao i uslovi pod kojima oni njima mogu raspolagati.

4. Uslovi i granice u kojima se može sticati pravo svojine
na šume i šumsko zemljište utvrđuje se zakonom.

5. Pravo svojine na stvari od posebnog kulturnog značaja
može se na osnovu zakona ograničiti, ako to opštu imeres
zahtijeva.

Član 40.

Nekremine na koje postoji pravo svojine mogu SE, uz
pravičnu naknadu, eksproprisati ili se to pravo može ograničili
ako to zahtijeva opšti interes utvrden na osnovu zakona:

Zakonom se određuju osnovi 1 mjerila pravične naknade.
Određivanjem ovih osnova 1 mjerila i njihovom primjenoin fić
mogu se pogoršati uslovi života i rada kuje je vlasnik čija se
nekretnina ekspropriše imao na osgvvu korišćenja te nekremi-
ne.

Pravična naknada ne obulvat ' ijednost nekret-
nine koja je neposredno rezultat ulavduja društvenih sredstava
Clan 41.

Pravo svojine građani i gradanska pravna lica ostvaruju u
skladu sa prirodom i namjenom nekretnina i drugih stvari u
njihovoj svojini i društvenim interesom utvrdenim zakonom

Uslovi prometa zemljišta i drugih nekretnina fa koje postoji
pravo svojine uređuju se zakonom.

Član 42

Renta koja nastaje na zemljištu ulaganjem društvenih sred-
stava u svrhu njegovog korišćenja za građevinske, korminalne
ili privredne svrhe u naseljima pripada opštini

Renta se utvrđuje, zahvaća 1 usmjerava odlukom skupštine
opštine, u skladu sa zakonom.

Renta koja nastaje na zemljištu ulaganjem društvenih sred
stava u izgradnju saobraćajnica, hidroukumulavionih, hidrome-
lioracionih i sličnih objekata zahvata se i uređuje zakonom.

Zakonom se može uredivati zahvaćanje i drugih viđova
rente koja proističe iz prirodnih pogodnosu, ili koja nije rezulut
ulaganja sredstava vlasnika ili korisnika nekremina.

Člin 43.

Zemljište, šume, vode, vodotoci, more i morska obala,
rudna blaga, divljač, ribe i druga prirodna bogatstva, dobra u
opštoj upotrebi, kao 1 nekretnine 1 druge stvari od posebnog
kulturnog i istorijskog značaja uživaju, kao dobra od opšeg
interesa, posebnu zaštitu i koriste se pod uslovima i na način
koji su propisani zakonom.

Člin44.

Svako zemljište, šuma, vod vodotok normi
obala, rudno blago i druga prirodna bogatstva Por
rišćavati u skladu sa zakonom predviđenim opštim
kojima se obezbjeđuju njihovo raglonano iskor:iSCi van
gi opšti interesi. !

Zakonom se utvrđuje način upravljanja šumama. SERIE
zemljištima i nalazištima rudnog blisa, Rao ni nsk
rišćavainja šuma, šumskih zemljišta i ridaoa blaga

Strana 90 - Broj 5

Gazdovanjem šumama mora se obezbijediti trajno
održavanje i obnova šuma.

Društvena zajednica posebno se stara 0 pošumljavanju
goleti i krša. .

Način korišćenja i upravljanja putevima, kao dobrima u
opštoj upotrebi, uređuje se zakonom.

Član 45.

1. Radi obezbjedivanja materijalnih i drugih uslova za
zaštitu, korišćenje i unapredivanje dobara od opšteg interesa,
mogu se obrazovati društveni fondovi, u skladu sa zakonom.

_ Zakonom se može propisati obaveza plaćanja doprinosa

ovim fondovima, odnosno plaćanja posebnih naknada za upo-
trebu, korišćenje i zaštitu dobara od opšteg interesa.
_ 2. Radi obezbjedivanja materijalnih i drugih uslova za
izgradnju, korišćenje, obnavljanje 1 zaštitu stambenih zgrada i
stanova u društvenoj svojini i komunalnih djelatnosti od poseb-
nog društvenog interesa, mogu se obrazovati društveni fondo-
vi, u skladu sa zakonom. $

Zakonom se mosu propisati izvori prihoda ovim fondovi-
ma.

3. Zakonom o obrazovanju društvenih fondova utvrdiće se
namjena, uslovi i način korišćenja sredstava, organi upravljan-
ja i postupak odlučivanja. _

Clan 46.

Gradani, preduzeća, društveno-političke zajednice, mjesne
zajednice i druge organizacije i zajednice imaju pravo i dužnost
da obezbjeduju uslove za očuvanje i razvoj prirodnih i radom
stvorenih vrijednosti čovjekove sredine, kao i da spriječavaju
i otklanjaju štetne posljedice koje zagadivanjem vazduha, tla,
vode, vodotoka i mora, bukom ili na drugi način ugrožavaju te
vrijednosti ili dovode u opasnost život i zdravlje ljudi.

Prostornim planom usklađuju se opšti i posebni interesi i
koordiniraju djelatnosti radi očuvanja i unapređenja vrijednosti
čovjekove sredine i spriječavanja djelatnosti štetnih po sredinu.

Glava Ii

DRUŠTVENO-POLITIČKI SISTEM

Član 47.

Gradani su nosioci vlasti koju ostvaruju putem predstavnika
u skupštinama duštveno-političkih zajednica, referendumom,
na zborovima i drugim oblicima ličnog izjašnjavanja.

Član 48.

Funkcije vlasti i upravljanja drugim društvenim poslovima
u društveno-političkim zajednicama vrše skupštine i njima od-
govorni organi.

Sudsku funkciju vrše redovni sudovi i drugi sudovi utvrdeni
Ustavom i zakonom.

Zaštita ustavnosti povjerava se Ustavnom sudu Bosne i
Hercegovine.
Član 49.

Skupštine društveno-političkih zajednica i njima odgovorni
organi vrše svoje funkcije na osnovu i u okviru Ustava, zakona
i statuta.

Državni organi imaju prema preduzećima i drugim organi-
zacijama i zajednicama samo prava utvrđena na osnovu Ustava.

Član 50.

Niko ne može vršiti samoupravne, javne i druge društvene
funkcije i javna ovlašćenja ako mu nisu, saglasno Ustavu,
zakonu i statutu, povjereni od građana ili od skupštine društve-
no-političke zajednice.

Svi organi i organizacije i drugi nosioci samoupavnih,
javnih ili drugih društvenih funkcija vrše svoju funkciju n2
osnovu i u okviru Ustava, zakona i statuta, i datih ovlašćenja i
odgovorni su Za njeno vršenje. ——

Svi nosioci samoupravnih, javnih i drugih društvenih fun-
kcija u vršenju svojih funkcija su pod društvenom kontrolom.

SLUŽBENI LISTRBiH

Nedjelja, 14. martvožujak 1993,

Svaki izabrani ili imenovani nosilac samoupravne, javne ili
druge društvene funkcije lično Je odgovoran za njeno visenjci
može biti opozvan ili smijenjen. On ima pravo da podnese

ostavku i da je obrazloži. " Rond
Zakonom i aktima preduzeća, drugih organizacija 1 zajed-
i uslovi odgovornosti nosilaca samou-

ica utvrđuju se vrste 1 US ( N a samou-
Pravni, nih i drugih društvenih funkcija, Ka en i
postupak ostvarivanja odgovornosti nosilaca tih funkcija.
Radnik izabran, odnosno imenovan na samoupravnu, javnu
ili drugu društvenu funkciju čije vršenje zahtijeva de Kiru"
no prestane da radi, ima pravo dase, po prestanku! cije koju
jevršio, vratina radna svojeranije radno mjesto ili draza radno
mjesto koje odgovara njegovim sposobnostima 1 kvalifikacija-

ma.
Član 51. I

Rad državnih, organa i organa upravljanja preduzeća i

drugih organizacija i zajednica i organa političkih i društvenih

organizacija i udruženja je javan. ;

Način obezbjedivanjajavnosti uređuje sezakonomi drugim
aktima. Te ke
Zakonom i drugim aktima odreduju se poslovi i podaci koji
predstavljaju tajnu ili se ne mogu objavljivati.

Ostvarivanje načela javnosti ne može biti u suprotnosti sa
interesima bezbjednosti i odbrane Republike i drugim društve-
nim interesima utvrđenim zakonom.

Član 52.

Pravo i dužnost gradana u naselju, dijelu naselja ili u više
povezanih naselja je da se, radi ostvarivanja odredenih zajed-
ničkih interesa i potreba, samoupravno organizuju. u mjesnu
zajednicu. ,

U mjesnoj zajednici gradani odlučuju 0 ostvarivanju svojih
zajedničkih interesa i o solidarnom zadovoljavanju zajedničkih
potreba u oblastima uredivanja naselja, stanovanja, komunal-
nih djelatnosti, dječije i socijalne zaštite, obrazovanja i vaspi-
tanja, kulture, fizičke kulture, tehničke kulture, zaštite
potrošača, zašite i unapredivanja čovjekove sredine, odbrane,
društvene samozaštite, kao iu drugim oblastima života i rada.

Radi ostvarivanja svojih zajedničkih interesa i potreba,
gradani, organizovani u mjesnoj zajednici, mogu se povezivati
sa preduzećima, drugim organizacijama i zajednicama, na
području i van područja mjesne zajednice, koja imaju interes,
odnosno dužnost, da učestvuju u zadovoljavanju tih interesa i
potreba.

Gradani u mjesnoj zajednici učestvuju u vršenju društvenih

u

: poslova i u odlučivanju o pitanjima od zajedničkog interesa u

opštini i širim društveno-političkim Zajednicama.
' Statutom opštine utvrđuju se način i postupak obrazovanja
mjesnih zajednica.
| Zakonom se mogu utvrditi načela postupka obrazovanja
mjesnih zajednica.
Član 53.

Svoje zajedničke potrebe u mjesnoj zajednici gradani zado-
voljavaju: sredstvima iz samodoprinosa, sredstvima koja radi
zadovoljavanja zajedničkih potreba udruže preduzeća, druge
organizacije i zajednice, sredstvima koja opština ustupi mjesnoj
zajednici za učešće u finansiranju zadataka predvidenih progra-
MaE razvoja mjesne zajednice i opštine, naknadama za usluge
1 drugim vlastitim prihodima, kao i drugim sredstvima. .

" Ako mjesna zajednica ne može obezbjediti neophodna fi-
Ke a sredstva za obavljanje. svojih osnovnih funkcija
enih Ustavom i zakonom i za obavljanje drugih poslova

koji se prenesu na njene
koji s ne organe, sredstva za te potrebe obezb-
jeduju se u budžetu opštine. ,, ze"

Član 54,

de Gradani u mjesnoj zajednici donose statut mjesne zajedni-

Statutom mjesne zajednice odeduju se prava i dužnosti

mjesne zajednice, njena organizacija, njeni organi i odnosi s.

preduzećima, drugim organizacijama i zajednicama i ureduju

Ne

dru
un

dru
Ski
isk

neg
dru

zaji
reg
udi

dru
slol

nik
VIšŠ

zaj

nic
red

Za.

pol
ISte

tičk
tičk

im

pri
odi

riji
pri
pat
sta

no:
Vrš
Zat
drž
ob;
tan
lić
OsSt

pr:
po!

liše
daj

ski

' Zaj

_— le

O me

um

(se

še
d-
lu

ih

gu
nja

nja

do-
adi
1ge
noj
TA-
uge
_fi-
cija
ova
2b-

dni-

osti

{ sa.

juju

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

u njoj. MODA A
Mjesna zajednica ima svojstvo pravnog lica.
Član 55.

Skupština je najviši organ vlasti u okvi
društveno-političke zajednice.

Sastav, organizacija, nadležnost i
Skupštine Republike ureduju se Ustavom,
i skupštine gradske zajednice Ustavom, za

Član 56.

I. Gradani, na osnovu opšteg i jednakog biračkog
neposredno i tajnim glasanjem biraju predstavnike u sk
društveno-političkih zajednica.

Kandidate za predstavnike u skupštine društveno-političkih
zajednica predlažu i utvrđuju građani, političke organizacije
registrovane 'u Republici 1 drugi oblici organizovanja i
udruživanja, na način utvrden zakonom. i

Kandidacioni postupak za izbor predstavnika u skupštine
društveno-političkih zajednica ureduje se tako da se obezbijedi
slobodno izražavanje volje građana u predlaganju i utvrđivanju
kandidata.

2. Izbor i opoziv poslanika u Skupštini Republike i odbor-
nika u skupštinama opština i skupštinama gradskih zajednica
vrši se po postupku utvrdenom zakonom. ;

3. Mandat predstavnika u skupštinama društveno-političkih
zajednica traje četiri godine.

Mandat predstavnika u skupštini društveno-političke zajed-
nice može biti produžen odlukom Skupštine Republike u van-
rednom i ramom stanju i dok takvo stanje traje.

Predstavnici u skupštinama društveno-političkih zajednica
za svoj rad odgovaraju građanima koji su ih birali.

Nespojiva je funkcija predstavnika u skupštini društveno-
političke zajednice i zakonom određenih funkcija u organima
iste društveno-političke zajednice.

4. Predsjednici i potpredsjednici skupština društveno-poli-
tičkih zajednica i predsjednici izvršnih organa društveno-poli-
tičkih zajednica biraju se na četiri godine.

Član 57. ;

Predstavnik u skupštini društveno-političke zajednice uživa
imunitet u vršenju svoje funkcije. '

Predstavnik ne može biti pozvan na krivičnu odgovornost,
pritvoren ili kažnjen za izraženo mišljenje ili glasanje u vijeću,
odnosno skupštini u kojoj je predstavnik.

Predstavnik, ako se pozove na imunitet, ne može na terito-
riji društveno-političke zajednice u čijuje skupštinu izabran biti
pritvoren, niti se protiv njega može pokrenutu krivični postu-
pak bez odobrenja vijeća , odnosno skupštine u kojoj je pred-
stavnik.

Predstavnik može biti pritvoren bez odobrenja vijeća, od-
nosno skupštine u kojoj je predstavnik samo ako je zatečen u
vršenju krivičnog djela za. koje je propisana kazna StOSog
zatvora u trajanju dužem od pet godina. U takvom slučaju
državni organ koji je predstavnikališio slobode dužan je o tome
obavijestiti predsjednika vijeća, odnosno skupštine koji to pi-
tanje iznosi pred vijeće, odnosno skupštinu radi odlučivanja da
li će se postupak nastaviti, odnosno da liće rješenje 0 pritvoru
Ostati na snazi. |

Vijeće, odnosno skupština može uspostaviti imunitetsko
pravo predstavniku koji se nije pozvao na imunitet, ako je to
potrebno radi vršenja njegove funkcije. i

Ako vijeće, odnosno skupština nije na okupu, odobrenje za
lišenje slobode, odnosno za nastavljanje krivičnog postupka
daje i o uspostavljanju (imunitetskog. prava. predstavnika
odlučuje. mandatno-imunitetska komisija. vijeća, odnosno
skupštine, uz naknadnu potvrdu vijeća odnosno skupštine.

Član 58. Za
Skupština u okviru prava i dužnosti društveno-političke

druga pitanja od značaja za rad mjesne zajednice i život eradana
"= D

ru prava i dužnosti

način odlučivanja
'a skupštine opštine
konom i statutom.

prava,
upštine

: Zajednice: utvrđuje politiku i odlučuje o osnovnim pitanjima od

SLUŽBENI LIST RBiH

Strana 91 - Broj 5

značaja za politički, privredni, socijalni i kulturni život i
društveni razvoj; utvrduje razvojnu i ekonomsku politiku, do-
nosi budžet, propise i druge opšte akte; razmatra pitanja od
zajedničkog interesa za preduzeća i druge organizacije i zajed-
nice i uskladuje njihove odnose i interese; razmatra pitanja iz
oblasti odbrane, bezbjednosti i društvene samozaštite; razmatra
stanje i opšte probleme ustavnosti, zakonitosti i pravosuda,
organizuje i vrši društveni nadzor; utvrđuje osnove oganizacije
i nadležnosti organa društveno-političke zajednice; osniva or-
gane uprave; bira, imenuje i razrješava odredene funkcionere
tih organa i sudije; stara se o sprovodenju utvrđene politike,
propisa i drugih opštih akata i obavezama organa i organizacija
u vezi sa izvršavanjem tih propisa i opštih akata; vrši političku
kontrolu nad radom izvršnog organa, organa uprave i nosilaca
samoupravnih, javnih i drugih društvenih funkcija odgovornih
skupštini i svojim smjernicama usmjerava rad tih organa.
Član 59.

Skupština društveno-političke zajednice može raspisati re-
ferendum radi prethodnog izjašnjavanja građana o pojedinim
pitanjima iz njene nadležnosti, ili radi potvrdivanja zakona,
propisa i drugih opštih akata. Odluka donesena na referendumu
obavezna je.

Član 60.

U društveno-političkoj zajednici obrazuje se izvršni organ.
Član 61.

Skupština društveno-političke zajednice obrazuje organe
uprave.

Organi uprave izvršavaju zakone, druge propise i opšte
akte skupština društveno-političkih zajednica i izvršnih organa,
sprovode utvrdenu politiku, spovode smjernice skupštine, od-
govorni su za stanje u oblastima za koje su obrazovani u okviru
svojih prava i dužnosti, prate stanje u određenim oblastima i
predlažu mjere za rješavanje pitanja u tim oblastima, rješavaju
u upravnim stvarima, vrše upravni nadzor i druge upravne
poslove, pripremaju i predlažu propise i druge opšte akte i vrše
druge stručne poslove za skupštinu društveno-političke zajed-
nice i izvršni organ. =

Organi uprave su samostalni u okviru svojih ovlašćenja i
za svoj rad odgovaraju skupštini i izvršnom organu.

Organi uprave svojim radom obezbjeđuju efikasno ostvari-
vanje prava i interesa gradana, preduzeća i drugih organizacija
i zajednica.

Organi uprave saraduju međusobno sa organima uprave
drugih društveno-političkih zajednica i sa preduzećima i dru-
gim organizacijama i zajednicama po pitanjima od interesa za
te organizacije i zajednice i obezbjeđuju uzajamno obavješta-
vanje.

Medusobni odnosi organa uprave pojedinih društveno-po-
litičkih zajednica zasnivaju se na pravima i dužnostima
utvrdenim Ustavom, zakonom i statutom.

Član 62.

U obezbjedivanju izvršavanja zakona i drugih republičkih
propisa, republički organi imaju prema opštinskim organima
prava i dužnosti utvrđene Ustavom i zakonom.

Član 63.

Zakonom i na zakonu zasnovanom odlukom skupštine
opštine može se preduzećima i drugim organizacijama i zajed-
nicama, fondovima, društvenim organizacijama, udruženjima
gradana i drugim organizacijama povjeriti da, u oblasti svoje
djelatnosti, svojim aktima uređuju određene odnose od šireg
interesa, da rješavaju u pojedinačnim stvarima o određenim
pravima i obavezama i da vrše druga javna ovlašćenja.

Zakonom ili na zakonu zasnovanom odlukom skupštine
opštine utvrđuju se način obavljanja javnih ovlašćenja koja se
povjeravaju pojedinim organizacijama i zajednicama i prava
skupština i drugih organa društveno-političkih zajednica u po-
gledu davanja smjernica tim organizacijama i zajednicama iu
pogledu vršenja nadzora u vezi sa vršenjem javnih ovlašćenja.

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. mart/ožujak 1993:

Strana 92 - Broj 5

Član 64.

. Skupština, u okviru prava i dužnosti 'društveno-političke
zajednice, u vršenju društvenog nadzora pretresa opšta pitanja
u vezi sa spovodenjem politike i izvršav anjem zakona i drugih
propisa i akata, raspolaganjem društvenim sredstvima i raspod-
jelom dohotka, kao i načinom ostvarivanja prava i dužnosti
državnih organa, preduzeća i drugih organizacija i zajednica.

Skupština vrši društveni nadzor u saradnji sa organima
upravljanja u preduzećima, drugim organizacijama i zajednica-
ma i utiče na razvijanje odgovornosti u poslovanju i raspola-
ganju društvenim sredstvima.

Skupština društveno-političke zajednice u vršenju društve-
nog nadzora ukazuje na pojave Koje mogu imati teže posljedice
i daje preporuke organizacijama odnosno zajednicama u pogle-
du mjera koje treba preduzeti radi zaštite društvene imovine,
uspostavljanja poremećenih odnosa kao i otklanjanja drugih
društveno štetnih pojava i upućuje prijedlog nadležnim organi-
ma za preduzimanje mjerasza otklanjanje utvrđenih nepravilno-
sti. Organi kojima je preporuka upućena dužni su da je
razmotre, zauzmu svoj stav i o tome obavijeste skupštinu,
gradane i radnike u svojoj organizaciji odnosno zajednici.

Društvenim nadzorom ne mogu se oduzimati Ustavom,
zakonom i statutom utvrdena prava organa, organizacija i
zajednica, gradana i radnika niti nanositi povrede njihovim
pravima i na zakonu zasnovanim interesima.

Glava III

SLOBODE, PRAVA I DUŽNOSTI ČOVJEKA
I GRADANINA
Član 65.

Slobode i prava čovjeka i građanina, utvrđeni Ustavom,
ostvaruju se u međusobnoj solidarnosti ljudi i ispunjavanjem
dužnosti i odgovornosti svakog prema svima i svih prema
svakome.

Slobode i prava čovjeka i građanina ograničeni su samo
jednakim slobodama i pravima drugih i Ustavom utvrđenim
interesima društva. ;

Svako je dužan da poštuje slobode i prava drugih i odgovo-
ran je za to.

Član 66.

Gradani su jednaki u pravima i dužnostima bez obzira na
nacionalnost, rasu, pol, jezik, vjeroispovijest, političko ili dru-
go uvjerenje, socijalno porijeklo, rodenje, obrazovanje,
društveni položaj ili drugo lično svojstvo.

Svi su pred zakonom jednaki. i

Član 67.

Neprikosnoveno je i neotudivo pravo gradanina i radnika
na samoupravljanje, kojim se svakom obezbjeduje da odlučuje
o svojim ličnim i zajedničkim interesima u preduzećima, mje-
snim zajednicama i drugim organizacijama i zajednicama i
društveno-političkim zajednicama, kao i u svim drugim oblici-
ma svog samoupravnog udruživanja i medusobnog povezivan-
ja.

Svako je odgovoran za samoupravno odlučivanje i za spro-
vodenje odluka.

Član 68.

Gradanin koji je navršio osamnaest godina životaima pravo
da bira i da bude biran za predstavnika u skupštini društveno-
političke zajednice. ; i

Radnik u preduzeću, drugoj organizaciji i zajednici, bez
obzira na godine života, ima pravo da bira i da bude biran u
organ upravljanja organizacije.,

' Član 69.

Građanin ima pravo da podnosi predstavke i prijedloge
tijelima i organima društveno-političkih zajednica i drugim
nadležnim organima i organizacijama, da dobije odgovor na
njih, kao i da preduzima političke i druge inicijative od opšteg
interesa.

Član 70. ;

Svakoje dužan da savjesno u interesu društva vrši samou=
pravnu, javnu i drugu društvenu funkciju, koja mu Je povjere-
na.

Član 71.

Zajamčeno je pravo na rad. " MWeronovižiat

Radnik ima pravo na uslove rada koji obezbjeduju njegov
fizički i moralnijintegritet i sigurnost. ; Nat

Prava stečena na osnovu rada su neotudiva.

Svako po osnovu rada ima pravo na zaradu u skladu sa
zakonom i kolektivnim ugovorom. sent "

Svi koji upravljaju ili raspolažu društvenim 1 drugim sred-
stvima i društveno-političke zajednice dužni su da stvaraju sve
povoljnije uslove za ostvarivanje prava na rad. i

Društvena zajednica stvara, uslove Za osposobljavanje
građana koji nisu potpuno sposobni za rad, kao i uslove za
njihovo odgovarajuće zaposlenje.

Zajamčuje se, pod uslovima odredenim zakonom, pravo na
materijalno obezbjeđenje za vrijeme privremene nezaposleno-
sti. ;
Radniku može prestati rad protiv njegove volje samo; pod
uslovima i na načinikoji su utvrđeni zakonom.

Koneće da radi asposobanje za rad, ne uživa pravai zaštitu
koji pripadaju na osnovu rada.

Član 72.

Zajamčuje se sloboda rada.

Svako slobodno bira svoje zanimanje i zaposlenje.

Svakom gradaninu su, pod jednakim uslovima, dostupni
svako radno mjesto i funkcija u društvu.

Zabranjen je prinudan rad.

Član 73.

Radnik ima pravo na ograničeno radno vrijeme.

Radno vrijeme radnika ne može. biti duže od 42 sata u
sedmici. U određenim djelatnostima i u određenim slučajevima
zakonom se može propisati da radno vrijeme, za ograničeni
period, može da bude duže od 42 sata u sedmici ako to priroda
posla ili izuzetne okolnosti zahtijevaju.

Zakonom se mogu odrediti uslovi za skraćivanje radnog
vremena.

Radnik ima pravo na dnevni i nedjeljni odmor, kao i na
plaćeni godišnji odmor u trajanju najmanje osamnaest radnih
dana. ;

_ Radnik ima pravo na zdravstvenu i drugu zaštitu i ličnu
sigurnost nad radu.

Omladina, žene i invalidna lica uživaju posebnu zaštitu na
radu. X

: - Član 74.

Pravo radnika na socijalno osiguranje utvrdeno Ustavom i
zakonom obezbjeduje se obaveznim osiguranjem, na načelima
uzajamnosti 1 solidarnosti, u skladu sa zakonom.

Pravaiz socijalnog osiguranja za gradane i radnike koji nisu
obuhvaćeni obaveznim socijalnim osiguranjem uređuju se, U
skladu sa zakonom, na načelima uzajamnosti i solidarnosti.

Član 75.

Radnici imaju pravo. na štrajk, pod uslovima utvrdenim
zakonom.

' i Član 76.
Mira se sloboda sindikalnog organizovanja i djelo;
Na. stanu druš (ata a
u ju ,, = PIC meda Te Nm . + %
povojti sanarsko pravo, pod uslovi utvadenima zakonom.
svojine tu date GE "nm ka postoi pro

Član'78.

Obavezno je osnovno školovanje u trajanju od najmanje

osam godina.

IL

za
ra

de

ja

Te
ug

sl
ra

te
ni

lo

ni

1a
ni
da

na
ih

nu

ni
na

su

)ŽE

vo

nje

Nedjelja, 14. mart/ožujak 1993.

Gradani imaju pravo da, pod jednakim uslovima utvrđeni
zakonom, stiču znanja 1 stručnu spremu na svim KC
obrazovanja. u svim vrstama škola 1 u drugim ustanovama za

Društvena zajednica stara se o
skih ustanova, kao i drugih obli
djece.

proširenju mreže predškol-
ka predškolskog vaspitanja

Aa Član 79.

y! Preduzeća, druge organizaćije i zajednice i društveno-po-
litičke zajednice kreditiranjem i stipendiranjem, u skladu sa
svojim potrebama, pomažu lica koja pokazuju sposobnost za
dalje obrazovanje.

Djeca iz porodica sa manjim prihodima, pod jednakim
uslovima sa drugim, imaju prvenstvo u stipendiranju.

Društvena zajednica posebno se stara o obrazovanju i
razvijanju sposobnosti izrazito nadarenih lica.

Član 80. .

Radi razvijanja ličnosti učenika i studenata i odgovornosti
za njihov razvoj, u školama i drugim odgovarajućim vaspitno-
obrazovnim ustanovama organizuju se, u skladu sa zakonom,
razni oblici samoupravljanja. !

Us upravljanju visokoškolskim ustanovama učestvuju stu-
denti na način utvrden zakonom.

Član'81.!

Društvena zajednica obezbjeđuje materijalne i druge uslove
za vaspitanje i obrazovanje djece i drugih lica ometenih u
fizičkom ili psihičkom razvitiku.

b Član 82.

Zajamčena je sloboda misli i opredjeljenja.

j Član 83. -

Zajamčena je sloboda političkog organizovanja i djelovan-

Zabranjeno je političko organizovanje i djelovanje usmje-
reno na: nasilnu promjenu Ustavom utvrđenog uređenja,
ugrožavanje nezavisnosti, suvereniteta i teritorijalnog integri-
teta i cjelokupnosti Republike; kršenje Ustavom zajamčenih
sloboda i prava čovjeka i gradanina, raspirivanje nacionalne,
rasne i vjerske mržnje i netrpeljivosti.

Sve političke organizacije koje se organizuju i djeluju'na
teritoriji Republike registruju se-u skladu sa zakonom kod
nadležnog suda u Republici.

Način ostvarivanja slobode političkog organizovanja i dje-
lovanja ureduje se zakonom. i

Član 84.

Zajamčena je sloboda štampe i drugih vidova informisanja
i javnog izražavanja, sloboda udruživanja, sloboda govora 1
javnog istupanja, sloboda zbora i drugog javnog okupljanja.

{ Gradani imaju pravo da putem sredstava informisanja
izražavaju i objavljuju svoja mišljenja.

Gradani, organizacije i udruženja gradana mogu, pod uslo-
vima odredenim zakonom, izdavati štampui širiti informacije
putem drugih sredstava informisanja. "

Član 85.

Zajamčuje se pravo gradanina da bude obaviješten o do-
sgađajima u Republici i u svijetu, koji su od interesa Za njegov
život i rad, kao io pitanjima od interesa za zajednicu. .

Štampa, radio i televizija i druga sredstva javnog informi-
sanjai komuniciranja dužni su da istinito objektivno obavješta-
vaju javnost, kao i da objavljuju mišljenja i informacije organa,
Organizacija i gradana koji su od interesa za javnost. =

Zajamčeno je pravo na ispravku objavljene informacije
kojom se nanosi povreda prava ili interesa čovjeka, organiza-
cije ili organa.
Član 86.

Naučno i\umjetničko; stvaranje je slobodno. Toa
+" Stvaraoci naučnih i umjetničkih djela, kaoj naučnih otkri ća
i tehničkih izuma, imaju moralna i materijalna prava na svoje

SLUŽBENI LIST RBiH

Strana 93 - Broj 5

tvorevine. Prava stvaraoca na vlastite tvorevine ne mogu se
koristiti protivno interesima društva da se nova naučna dosti-
gnuća i tehnički izumi primjenjuju.

Obim, trajanje, ograničenje, prestanak i zaštita Prava stva-
raoca na vlastite tvorevine, kao i pravo preduzeća odnosno
organizacija i zajednica u kojima su te tvorevine stvorene kao
rezultat udruživanja rada i sredstava, određuju se zakonom.

' Član 87.

Gradaninu je zajamčena sloboda izražavanja pripadnosti
narodu, sloboda izražavanja nacionalne kulture i sloboda upo-
trebe svog jezika i pisma.

Gradanin nije dužan da se izjašnjava kome narodu pripada,
ni da se opredeljuje za pripadnost jednom od naroda.

Protivustavno i kažnjivo je svako propagiranje ili spro-
vođenje nacionalne neravnopravnosti, kao i svako raspirivanje
nacionalne, rasne ili vjerske mržnje i netrpeljivosti.

: Član 88.

Ravnopravni su jezici naroda Bosne i Hercegovine i pri-
padnika drugih naroda koji u njoj žive i njihova pisma na
teritoriji Republike.

Pripadnici naroda Bosne i Hercegovine i pripadnici drugih
naroda koji u njoj žive imaju pravo na nastavu na svom jeziku,
u skladu sa zakonom.

Zakonomi statutom društveno-političke zajednice i aktima
preduzeća, drugih organizacija i zajednica obezbjeduje se
ostvarivanje ravnopravnosti jezika i pisama pripadnika drugih
naroda koji žive u Republici, u službenoj upotrebi na područji-
ma na kojima žive pripadnici ovih naroda i utvrđuju se način i
uslovi primjene ove ravnopravnosti.

Pripadnici drugih naroda koji žive u Republici imaju, u
skladu sa Ustavom i zakonom, pravo na upotrebu svog jezika
i pisma u ostvarivanju svojih prava i dužnosti, kao i u postupku
pred državnim organima i organizacijama koji vrše javna
ovlašćenja. i

Zajamčuje se pripadnicima drugih naroda koji žive u Re-
publici da, radi ostvarivanja prava na izražavanje svoje narod-
nosti i kulture, slobodno upotrebljavaju svoj jezik i pismo,
razvijaju svoju kulturu i da radi toga osnivaju organizacije i
uživaju druga Ustavom utvrđena prava.

Član 89.

Odbrana Republike je neprikosnoveno i neotudivao pravo

i najviša dužnost i čast svakog gradanina.
Član 90.

Pravo je i dužnost građanina da učestvuje u društvenoj
samozaštiti.

Član 91.

Zajamčena je sloboda savjesti i vjeroispovijesti.

Ispovijedanje vjere je slobodno i privatna je stvar čovjeka.

Vjerske zajednice odvojene su od države i slobodne su u
vršenju vjerskih poslova i vjerskih obreda.

Vjerske zajednice mogu osnivati vjerske škole za spreman-
je sveštenika.

Protivustavna je zloupotreba vjere i vjerske djelatnosti u
političke svrhe.

Vjerske zajednice ne mogu osnivati političke organizacije.

Društvena zajednica može materijalno pomagati vjerske
zajednice,

Vjerske zajednice mogu imati pravo svojine na nekretnine.

Vjerske zajednice mogu da se bave privrednom i drugom
djelatnošću pod uslovima utvrdenim zakonom.

Član 92.
Život čovjeka je neprikosnoven.
Smrtna kazna može se izuzetno propisati i izreći samo za
najteže oblike teških krivičnih djela.
f Član 93.
Zajamčuje se nepovredivost integriteta ljudske ličnost,
ličnog i porodičnog života i drugih prava ličnosti.

Strana 94 - Broj 5

Zabranjeno je i kažnjivo svako iznudivanje priznanja i

izjava.
Član 94.

Sloboda čovjeka je neprikosnovena.

Niko ne, može biti lišen slobode, osim u slučajevima iu
postupku koji su utvrdeni zakonom.

Lišenje slobode može trajati samo dok postoje zakonski
uslovi Za to.

Nezakonito lišavanje slobode je kažnjivo.

Član 95.

_ Liceza koje postoji osnovana sumnja daje izvršilo krivično
djelo može biti pritvoreno 1 zadržano u pritvoru samo kad je to
neophodno radi vođenja krivičnog postupka ili radi bezbjedno-
sti ljudi. Pritvor se odreduje odlukom suda, a samo izuzetno
pod uslovima odredenim zakonom, odlukom drugog zakonom
ovlašćenog organa- najduže do tri dana.

Licu koje je pritvoreno mora se uručiti pismeno obra-
zloženo rješenje u času pritvaranja ili najkasnije u roku od 24
sata od pritvaranja. Protiv ovog rješenja to lice ima pravo žalbe
o kojoj sud odlučuje u roku od 48 sati.

_Trajanje pritvora mora biti sveđeno na najkraće nužno
vrijeme.

_ Pritvor može trajati po odluci prvostepenog suda najduže
"tri mjeseca od dana pritvaranja. Ovaj rok se može odlukom
Vrhovnog suda Bosne i Hercegovine produžiti još za tri mjese-
ca. Ako se do isteka tih rokova ne podigne optužnica, okrivljeni
se pušta na slobodu.

Član 96.

Zajamčuje se poštovanje ljudske ličnosti i ljudskog dosto-
janstva u krivičnom i svakom drugom postupku, u slučaju
lišenja, odnosno ograničenja slobode, kao i za vrijeme
izvršavanja kazne.

Niko ne smije biti podvrgnut mučenju ili okrutnom, neljud-
skom ili ponižavajućem kažnjavanju ili postupanju.

Zabranjeno je da se na bilo kom licu, bez njegove saglasno-
sti, vrše medicinski ili drugi naučni ogledi.

Član 97.

Svako ima pravo najednaku zaštitu svojih prava u postupku
pred sudom, državnim i drugim organima i organizacijama,
koji rješavaju o njegovim pravima, obavezama iinteresima.

Svakome je zajamčeno pravo na žalbu ili drugo pravno
sredstvo protiv odluka sudova, državnih organa i drugih organa
i organizacija, kojima se -rješava o njegovom pravu ili na
zakonu zasnovanom interesu.

Pravna pomoć obezbjeđuje se putem advokature kao samo-
stalne društvene službe i putem drugih vidova pravne pomoći.
Član 98.

Niko ne može biti kažnjen za djelo koje, prije nego što je
učinjeno nije bilo predviđeno zakonom ili propisom Zasnova-
nim na zakonu kao kažnjivo djelo iza koje nije bila predvidena
kazna.

Krivična djela i krivične sankcije mogu se odrediti samo
zakonom.

Krivične sankcije izriče nadležan sud u zakonom propisa-
nom postupku.

Niko ne može biti smatran krivim Za krivično djelo dok to
ne bude utvrđeno pravosnažnom sudskom presudom.

Lice koje je neopravdano osudeno za krivično djelo ili je
bez osnova lišeno slobode ima pravo na rehabilitaciju i na
naknadu štete iz društvenih sredstava, kao i na druga prava

utvrdena zakonom.
Član 99.

Zajamčeno je pravo na odbranu.

Niko ko je dostižan sudu ili drugom organu nadležnom za
vođenje postupka, ne može biti kažnjen ako po zakonu nije
saslušan ili ako mu nije data mogućnost da se brani.

_ Okrivljeni ima. pravo da sebi uzme branioca kome sc,
saglasno zakonu, omogućava odbrana i zaštita prava i interesa

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

okrivljenog. Zakonom se odreduje u kojim slučajevima" okri-
vljeni mora imati branioca.
j Član 100. a
Gradanima se zajamčuje sloboda kretanja i nastanj ivanja.
Ograničavanje slobode kretanja i nastanjivanja. mMOoŽEe se
predvidjeti zakonom i to samo da bi se obezbijedilo vođenje
krivičnog postupka, spriječilo širenje zaraznih bolesti ili zašti-
tio javni poredak, ili ako to zahtijevaju interest odbrane Repu-

blike.
Član 101.

Stan je nepovrediv. ! ie
Niko bez rješenja donesenog na Osnovu zakona ne smije
ući u tudi stan ili druge prostorije, ni u njima vršiti pretresanje
protiv volje njihovog držaoca.
Pretresanju ima pravo da p
prostorije pretresaju, ili član njegove por o
zastupnik. " :
Pretresanje se može vršiti samo u prisustvu dva svjedoka.
Pod uslovima predviđenim zakonom službeno lice može ući
u tudi stan ili prostorije bez rješenja nadležnog organa i vršiti
pretresanje bez prisustva svjedoka ako je to neophodno radi
neposrednog hvatanja 'učinioca krivičnog djela ili radi bezbjed-
nosti ljudi i imovine, ili ako je očigledno da se drukčije ne bi
mosli obezbijediti dokazi u krivičnom postupku.
Svako; protivpravno ulaženje u tudi stan idruge prostorije
imjihovo pretresanje zabranjeni sui kažnjivi.
Član 102:
Čovjekova privatnost je nepovrediva.
Tajna pisma i drugih sredstava opštenja jenepovrediva.
Zakonom se jedino može propisati da se samo na osnovu
rješenja suda može odstupiti od načela nepovredivosti tajne
pisma i drugih sredstava opštenja, ako je to neophodno za
vodenje krivičnog postupka ili za bezbjednost zemlje.
Član 103.
Zajamčena je zaštita ličnih podataka.
Prikupljanje, obrada i svrha korišćenja ličnih podataka
ureduju se zakonom. '
Zabranjeno je korišćenje ličnih podataka suprotno svrsi

prikupljanja.
Član 104.

Svako ima pravo na zaštitu zdravlja.

Zakonom se utvrduje u kojim slučajevima građani koji nisu
osigurani imaju pravo na zaštitu zdravlja iz društvenih sredsta=
va.

) Syaka organizacija u zdraystvu dužna je da, u okyiru svog
djelokruga i raspoloživih kapaciteta, pruža medicinsku poinoć.

Svaki zdravstveni radnik i svaka organizacija u zdraystvu
moraju gradaninu pružiti hitnu medicinsku pomoć.

Član 105.

Borcima, vojnim invalidima i članovima porodica palih
boraca zajamčuju se pravavkojima se obezbjeduje njihova
socijalna sigurnost i posebna prava koja se utvrduju zakonom.
. Vojnim invalidima obezbjeduje se osposobljavanje za rad,
invalidska prava i drugi oblici zaštite.

U Član 106.
et RT aMiko: djelovanja, kojim :se. ugrožava
KORA OREĐI Ike ili Ustavom utvrdeni poredak, žrtvama
Tate . = a icivilnim žrtvama rata, kao i njihovim poro-

ma obezi jeduje se društvena zaštita.

ONOI skupšti ) iti jedni
Nm Ka vodhikom skupštine društveno-političke zajedni-
NG u zakona utvrduju se oblici i obim, zaštite, kao !

Ovi pod kojima se ona ostvaruje. '

Kitekiki Član 107.

Ke = die uživaju posebnu društvenu zaštitu.

Kitee kd pese onom HRisteRod zaštitom st milloljetnicićo koji-
ćti da se Ket bre Ski idruga lica koja nisu u mogućno-
u o sebi i zaštiti svojih prava i interesa.

risustvuje lice čiji se stan ili
dice odnosno njegov

Ka Pa

ni
OS
je

is.

SI

M!

Vi.

a LIJ Inr

va
na
0-

1d-
) 1

! Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

SLUŽBENI LIST RBiH Strana 103 - Broj 5
28) utvrđuje politiku izvršav

_ ) ; anja zakona, drugih propisa i
akata ko 3 ika'i obezbijedi per opisa

o" Vrši druga prava i duznosti utvrđene Ustavom.

Z konom se mogu utvrditi načela io drugim pitanjima koja
su od zajedničkog interesa za gradane u Republici ili kad t
zahtijeva interes razvoja Republike u cjelini. Ovaj zakon dane
se. dvotrećinskom većinom glasova svih poslanika nadležnih
vijeća.
Na inicijativu skupština opština zakonom se mogu uredivati
jedinstveno za cijelu teritoriju Republike i odnosi iz okvira
prava i dužnosti opštine. Ovaj zakon donosi se po prethodnoj
saglasnosti većine skupština opština.

Član 202.

Republika Bosna i Hercegovina utvrduje spoljnu politiku i
zaključuje međunarodne ugovore, ostvaruje saradnju i usposta-
vlja, održava i razvija odnose sa drugim državama i sa meduna-
rodnim organima i organizacijama, i stara se o razvijanju
političkih; ekonomskih, kulturnih, sportskih i drugih odnosa sa
drugim državama i medunarodnim organima i organizacijama
koji su od značaja za Republiku ili za prava'i interese njenih
građana, naroda Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih
naroda koji u njoj žive, preduzeća, drugih organizacija i zajed-
nica.

Republika se stara o svojim građanima koji žive u inostran-
stvu, a posebno o radnicima koji se u inostranstvu nalaze 'na
privremenom radu.

Republika Bosna i Hercegovina vodi brigu o iseljenicima
iz'Republike. ;

Član 203.

Saradnju sa drugim državama ostvaruju Skupština Republi-
ke drugi republički organi i organizacije. i;

Republika podstiče i pomaže saradnju opština, preduzeća i

drugih organizacija i zajednica, stručnih i drugih udruženja sa.

opštinama, preduzećima, drugim organizacijama i zajednicama
u drugim državama.
Član 204.

Radi ostvarivanja saradnje i odredenih ciljeva od zajed-
ničkog. interesa Republika, sporazumno sa drugim državama,
osniva zajednička tijela, organe i organizacije, preduzima za-
jedničke akcije, udružuje sredstva, podstiče naučnu, kulturno-
prosvjetnu, tehničku, sportsku i drugu saradnju 1 razmjenu
iskustava.

Član 205. 3

Ovlašćeni predstavnici republičkih organa i organizacija
mogu, u odnosima sa organima i organizacijama drugih država
preuzimati obveze u okviru djelokruga i ovlašćenja organa i
organizacija koje predstavljaju. }

Međunarodni ugovori primjenjuju se danom stupanja na
snagu, ako aktom o ratifikaciji ili ugovorom na Osnovu
ovlašćenja nadležnog organa nije drukčije odredeno. ja

Sudovi neposredno primjenjuju medunarodne ugovore koji
Su objavljeni.

Dio treći
ORGANIZACIJA REPUBLIKE
Glava IX

SKUPŠTINA REPUBLIKE BOSNE I HERCEGOVINE

Član 206. nit
Skupština Republike Bosne i Hercegovine je najviši organ
Vlasti u okviru prava i dužnosti Republike. Nieotk i
Skupština vrši svoja prava i dužnosti na osnovu 1 U okviru
Ustava i zakona.
Član 207.
Skupština Republike Bosne i Hercegovine: )
Sr) luče S ranjeni Ustava Republike Bosne i Hercego-
vine;

2) utvrduje unutrašnju i spoljnu politiku i odlučuje odrugim
osnovnim pitanjima od značaja za politički, privredni, socijalni
i kulturni razvoj Republike;

3) donosi zakone, druge propise i opšte akte; utvrduje
razvojnu i ekonomsku politiku Republike, donosi republički
budžet, republički završni račun i prostorni plan Bosne i Her-
cegovine; daje autentična tumačenja zakona, drugih propisa i
opštih akata koje donosi;

4) razmatra pitanja iz oblasti spoljne politike i neđunarod-
nih odnosa; zaključuje međunarodne ugovore u slučajevima
predvidenim Ustavom; ratifikuje međunarodne ugovore o po-
litičkoj i vojnoj saradnji i medunarodne ugovore koji zahtijeva-
ju promjenu ili donošenje novih zakona;

5) odlučuje o ratu i miru;

6) odlučuje o promjeni granica Republike;

7) utvrđuje sistem odbrane u Republici;

8) daje amnestiju za krivična djela utvrđena zakonom;

9) odlučuje o zaduživanju Republike i o raspisivanju repu-
bličkih javnih zajmova;

10) razmatra pitanja od zajedničkog interesa za preduzeća,
druge orgaizacije i zajednice i uskladuje njihove odnose i
interese; ; ij

_ 11) osniva preduzeća, fondove, druge organizacije i zajed-
nice;

12) raspisuje republički referendum;

13) utvrduje politiku izvršavanja zakona, drugih propisa i
opštih akata koje donosi Republika i obaveze organa i organi-
zacija u njihovom izvršavanju; -

14) vrši političku kontrolu nad radom Vlađe Republike
Bosne i Hercegovine i republičkih organa uprave i organizacija
i daje im opšte smjernice za rad; vrši političku kontrolu nad
radom nosilaca javnih i drugih društvenih funkcija odgovornih
Skupštini;

15) razmatra mišljenja i prijedloge Ustavnog suda Bosne i
Hercegovine o ostvarivanju zaštite ustavnosti i zakonitosti;

16) razmatra izvještaje republičkih pravosudnih organa o
primjeni zakona i o njihovom radu i zauzima stavove o tim
izvještajima;

17) vrši društveni nadzor; i

18) bira i razrješava predsjednika i potpredsjednike
Skupštine, članove komisija, odbora i drugih tijela Skupštine;

19) bira i razrješava predsjednika i članove Vlade, pred-
sjednika i sudije Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, predsjed-
nika i sudije Vrhovnog suda Bosne i Hercegovine i drugih
sudova utvrđenih zakonom;

20) imenuje i razrješava ministre i druge funkcionere repu-
bličkih organa uprave i organizacija koje vrše poslove od
interesa za Republiku; generalnog sekretara Skupštine, repu-
bličkog javnog tužioca, guvernera Narodne banke Bosne i
Hercegovine i druge funkcionere, članove kolegijalnih tijela i
članove organa upravljanja organizacija za koje je to odredeno
Ustavom i zakonom;

21) odlučuje o prođuženju mandata i prijevremenim izbo-
rima predstavnika u skupštinama društveno-političkih zajedni-
ch;

22) vrši druge poslove utvrđene Ustavom. .

Skupština može donositi deklaracije, rezolucije, preporuke
i druge akte.

Član 208.

U Skupštini Republike se obrazuje Vijeće građana i Vijeće
opština.

Vijeće građana ima 130 poslanika koje biraju građani na
osnovu opšteg i jednakog biračkog prava, neposredno i tajnim
glasanjem, na način utvrden zakonom.

Gradani svake opštine i gradske zajednice biraju po jednog
poslanika u Vijeće opština, neposredno i tajnim glasanjem, na
način utvrden zakonom.

Strana 104 - Broj 5

Član 209.

1. Vijeća Skupštine odlučuju o pitanjima iz nadležnosti
Skupštine samostalno, ravnopravno i na zajedničkoj sjednici
Skupštine, S

2, Vijeće gradana samostalno:

- razmatra pitanja, donosi zakone, druge propise i opšte
akte: o osnovnim pravima, obavezama i odgovornostima rad-
nika iz radnog odnosa; o pravima i obavezama raspolaganja
sredstvima u svim oblicima svojine; o penzijskomi invalidskom
osiguranju; o zaštiti na radu; o rudarstvu i korišćenju drugih
prirodnih bogatstava; o projektovanju i izgradnji investicionih
i drugih objekata; 0 društveno-ekonomskom položaju i
udruživanju zemljoradnika; 0 izdavačkoj djelatnosti, štampi,
radiju, televiziji i drugim vidovima javnog informisanja i ko-
municiranja; o bankarskom i kreditnom sistemu; o Narodnoj
banci Bosne i Hercegovine; O odredivanju krivičnih djela i
privrednih prestupa i odgovornosti za njih; 0 davanju saglasno-

sti na zaključivanje, odnosno ratifikaciju međunarodnih ugovo-
ra u slučajevima predviđenim Ustavom; 0 korišćenju
poljoprivrednog zemljišta, šuma i šumskog zemljišta, upra-
vljanju šumama i šumskim zemljištem; o lovu i ribolovu; O
zdravstvenoj zaštiti stoke i divljači i zaštiti bilja; o načelima za
način vršenja djelatnosti u zanatstvu, ugostiteljstvu i turizmu;
o državljanstvu Republike, o upotrebi pečata, grba i zastave
Republike; o udruživanju srađana u udruženja, društvene Or-
ganizacije i političke organizacije;_ 0 nabavljanju, držanju i
nošenju oružja; o zborovima i drugim javnim skupovima; o
predstavkama i prijedlozima; o načelima refernduma; o prav-
nom položaju vjerskih zajednica; 0 sistemu državne upravć; 0
pravima, dužnostima i odgovornostima radnika u organima
koje obrazuju organi društveno-političkih zajednica; 0 redov-
nim sudovima, javnom tužilaštvu ijavnom pravobranilaštvu; o
advokaturi i drugim vidovima pravne pomoći; 0 amnestiji. i
pomilovanju, o izvršenju kaznenih sankcija i vaspitno-poprav-
nih mjera; o sistemu prekršaja i prekršajnom postupku io
odgovornosti i sankcijama za prekršaje kojima se povređuju
republiči propisi; o sudskim i upravnim postupcima u oblasti u
kojima društvene odnose ureduje Republika;_0 bezbjednosti
saobraćaja; o prometu i transportu opasnih materija i 0 poseb-
noj zaštiti boraca, vojnih invalida i porodica palih boraca, kao
i žrtava neprijateljskog djelovanja;

- bira i razrješava predsjednike i sudije redovnih sudova;

- imenuje i razrješava javne tužioce i javne pravobranioce;

- imenuje i razrješava funkcionere koji rukovode repu-
bličkim organima upravć, republičkim upravnim organizacija-
ma, organizacijama koje vrše poslove od interesa za Republiku,
predsjednika i sudije Republičkog suda za prekršaje, kao i
druge zakonom određene funkcionere, osim onih koje imenuje
Skupština na zajedničkoj sjednici Skupštine;

— vrši i druge poslove iz nadležnosti Skupštine koje ne vrši
Vijeće opština. ,

3. Vijeće opština samostalno:

- razmatra pitanja i donosi zakone, druge propise i opšte
akte: o načelima samodoprinosa; o postupku obrazovanja mje-
snih zajednica; o arbitražama, mirovnim vijećima, izbranim ili
drugim sudovima koje obrazuju gradani; o odnosima roditelja
i djece; O starateljstvu i usvojenju; 0 proglašenju nestalih lica
zaumrlei dokazivanju smrti; o evidenciji nekretnina; o katastru
zemljišta; o ličnom imenu; o matičnim knjigama; o ličnoj karti;
o prebivalištu i boravištu gradana; o biračkim spiskovima; O
ovjeri potpisa, rukopisa i prepisa. ;

4. Vijeće gradana i Vijeće opština ravnopravno:

_ razmatraju pitanja: ostvarivanja ravnopravnosti naroda
Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih naroda koji u njoj
žive; ostvarivanja razvoja i zaštite Ustavom utvrđenog sistema;
opšte stanje u Republici i ostvarivanje politike koju je utvrdila
Skupština sa stanovišta obezbjedenja jedinstva društveno-eko-
nomskog i društveno-političkog sistema; ostvarivanja ustavno-
sti i zakonitosti; jedinstva pravnog sistema; zaštite sloboda,

prava i dužnosti čovjeka i gradanina;

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. marVožujak 1993,

- razmatraju pitanja i donose zakone, druge propise i opšte
akte: o sistemu odbrane; O društvenoj samozaštil, o državnoj
i javnoj bezbjednosti; O sistemu planiranja; O Javim zajmovi-.
ma; o nasljedivanju; 0 društvenom sislemu informisanja, o
načelima organizacije naučno-istraživačke djelatnosti; o zaštiti
i korišćenju kulturno-istorijskog 1 prirodnog nasljeda; o repu-
bličkim praznicima, 0 odlikovanjima, nagradama 1 drugim
priznanjima Republike; 0 izboru, poslanika i'odbornika u
skupštine društveno-političkih zajednica; 0 Vladi Republike
Bosne i Hercegovine; 0 osnovama dugoročne politike društve-
no-ekonomskog razvoja i dugoročnim programima razvoja za
pojedine oblasti; o bržem razvoju privredno nedovoljno razvi-
jenih područja; 0 zapošljavanju; o SISTEMU finansiranja društve-
no-političkih zajednica; 0 finansiranju zajedničkih potreba; ()
poreskom sistemu, doprinosima, sistemu taksa i drugim dažbi-
nama; o sistemu osiguranja imovine i lića; o;fondovima koji se
obrazuju zakonom; O dopunskim sredstvima opštinama; o obli-
gacionim, svojinsko-pravnim idrugim stvarno-praynim odno-
sima; 0 imovinsko-pravnim' i drugim materijalno-pravnim
odnosima; o prometu robe jusluga; o kontroli cijena; 0 robnim
rezervama; O sistemu vaspitanja i obrazov anja; kulture, fizičke
i tehničke kulture; o bibliotečkoj djelatnosti; 0. filmskoj djelat-
nosti; o zdravstvenoj zaštiti gradana io organizaciji zdravstve-
ne službe; o saobraćaju i vezama; o zaštiti d|unapredivanju
čovjekove sredine; o prostornom ij urbanističkom planiranju;;0
režimu voda; oizaštiti od požara i drugih elementarnih nepogo-
(da; o statistici; 0, meteorološkoj,  hidrološkoji seizmološkoj
službi; o načelima komunalnih djelatnosti; stambenim odnosi-
ma i načelima u oblasti stambene izgradnje i njenog finansiranja
i upravljanja i gazdov anja stambenim zgradama i stanovima; 0
načelima stambenog zadrugarstya;,0 načelima korišćenja zem-
ljišta i dobara, u opštoj, upotrebi; 0 zaštiti žrtava fašističkog
terora i civilnih žrtava rata; o načelima dječije zaštite, zaštite
starih i iznemoglih lica i drugih vidova socijalne zaštite; 0
igrama na sreću, O organizaciji i. radu Službe Skupštine; 0
javnom redu i miru; O političko-teritorijalnoj organizaciji Re-
publike. ;

5. Vijeća Skupštine na zajedničkoj sjednici Skupštine:

- odlučuju o promjeni Ustava Republike Bosne i Hercego-
vine; i

- proglašavaju Ustav Republike Bosne i Hercegovine, od-
nosno njegove promjene;

- odlučuju o promjeni granica Republike;

- razmatraju i utvrduju spoljnu politiku i ratifikuju meduna-
rodne ugovore; i

s odlučuju o ratu i miru;'

_ odlučuju o prođuženju mandata i prijevremenim izborima
poslanika u Skupštini Republike i odbornika u skupštinama
opština i skupštinama gradskih zajednica;

- utvrđuju razvojnu jekonomsku politiku;

- donose budžet i završni račun budžeta Republike;

- raspisuju republički referendum; '

= odlučuju o raspisivanju republičkih javnih zajmova;

- odlučuju o zaduženju i drugim obavezama Republike;
ad GAOČAIA O PO TIGEAVSIJU poslova iz nadležnosti Republike
gradskoj zajednici kao posebnoj društveno-političkoj zajednici;
T ZOraa i razrješavaju: predsjednika i potpredsjednike
predsjednika i sudije hkolina ste Pora Hercegovije:
I redejeditike ilčlanov rhovnog suda Bosne i Hercegovine,

J CI ove radnih tijela Skupštine;
ke Ne gatamm ministre; guvernera Narodne ban-
bličkog javnog a atd Set Kziacni s
. o Yi. ': (u R
Skupštine; generalnog; sekre

, donose Poslovnik Skupštine. '

vijeća Skita Gara ODrAMIOE ajelokro

te A} tr jt.

NOT PPII

O O DOUG

um
U

d-

na
na

ke
ci;
ke
de;
6;
)C;

an-
pu-
ara

nici
Tu-

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

6. Vijeća Skupštine, u okviru svog
politiku izvršavanja zakona, drugih prop
donose, kao:i obaveze republičkih organa i izacii i

BOSC, See Ob | gana i organiza 2
sa izvršavanjem tih propisa, razmatraju izvještaje Vlade U nie
starstava i drugih republičkih organa uprave i republičkih
upravnih organizacija, vrše političku kontrolu nad radom ovih
organa I organizacija 1 svojim smjernicama usmjeravaju njihov
rad; vrše kontrolu nad zakonitošću rada Službe državne bezb-
jednosti i u tom cilju obrazuju posebno radno tijelo; utvrduju
odgovornost funkcionera koje biraju i imenuju; daju autentično
tumačenje zakona koje donose.

7. Vijeća Skupštine u okviru svog djelokruga razmatraju
obavještenja Ustavnog suda Bosne i Hercegovine o stanju i

roblemima u ostvrivanju ustavnosti i zakonitosti; mišljenja i
prijedloge Ustavnog suda Bosnej Hercegovine za donošenje i
izmjenu zakona i preduzimanje drugih mjera radi obezb-
jedivanja ustavnosti i zakonitosti i zaštite sloboda i prava
gradanai organizacija i zajednica; rješenja o pokretanju postup-
ka za ocjenjivanje ustavnosti zakona, drugog propisa ili opšteg
akta koji je donijela Skupštinai o tome daju mišljenje Ustavnom
sudu Bosne i Hercegovine.

8. Vijeće Skupštine može drugom vijeću podnijeti prijedlog
za donošenje akta iz njegovog djelokruga, razmatrati nacrt,
odnosno prijedlog zakona, drugog propisa ili opšteg akta, ili
drugo pitanje iz djelokruga drugog vijeća i davati mu mišljenje
o tome. '

9. Svako vijeće vrši verifikaciju manđata i odlučuje o
mandatno-imunitetskim pitanjima poslanika u Vijeću.

Nakon. izvršene verifikacije mandata, poslanici daju
svečanu izjavu. :

Svako vijeće odlučuje o svojoj unutrašnjoj organizaciji,
izboru i razrješenju predsjednika i potpredsjednika vijeća,
predsjednika i članova radnih tijela vijeća iimenuje i razrješava
sekretara vijeća.

djelokruga, utvrduju
154 1 opštih akata koje

Član 210.

Pravo predlaganja zakona, drugog propisa i opšteg akta ima
svaki poslanik u svom vijeću, radna tijela Skupštine i vijeća
Skupštine, Vlada Republike, , Predsjedništvo, , Republike,
skupštine opština, skupštine gradskih. zajednica i, Privredna
komora Bosne i Hercegovine,

Inicijativu za donošenje zakona, drugih propisa i opštih
akata mogu pokrenuti gradani, preduzeća, privredne komore i
druga opšta udruženja i druge organizacije i zajednice, poli-
tičke organizacije, društvene organizacije i državni organi.

Član 211.

Vijeća odlučuju na-sjednicama.

Svako vijeće odlučuje na sjednici kojoj prisustvuje većina
poslanika i to većinom elasova ukupnog broja poslanika ako
Ustavom nije drukčije odredeno. ,

Kada vijeća. učestvuju ravnopravnoj u odlučivanju 0
odredenom pitanju, mogu na zajedničkoj sjednici vijeća razma-
trati to pitanje, ali o njemu mogu da odluče na odvojenim
sjednicama; ako Ustavom nije drukčije određeno. '

Vijeća Skupštine odlučuju na zajedničkoj sjednici Skupštine
kojoj prisustvuje većina poslanika. svakog vijeća. Odluke se
donose većinom glasova ukupnog broja poslanika, ako Usta-
vom nije drukčije odredeno. XA

O pitanjima izbora, imenovanja i razrješenja vijeće, odno-
sno vijeća na zajedničkoj sjednici Skupštine odlučuju većinom
glasova prisutnih poslanika. )

. Član 212.

Ako nadležna vijeća ne usvoje u istovjetnom tekstu zakon
čije bi nedonošenje dovelo do narušavanja stabilnosti tržišta ili
biprouzrokovalo:znatnu štetu za društvenu zajednicu, prijedlog
zakona iznosi se na zajedničku sjednicu Skupštine, a odluka se
donosi većinom glasova svih poslanika u Skupštini.

Član 213. |

Svaki poslanik u vijeću Skupštine ima pravo da, u eavini
djelokruga vijeća, pokreće pitanja, da postavlja pitanja adm

SLUŽBENI LISTRBiH

Strana 105 - Broj 5

funkcionerima koji rukovode republičkim organima uprave, da
traži obavještenja, da predlaže vijeću da zahtijeva podnošenje
izvještaja o radu tih organa, da traži stručnu pomoć i da bude
informisan u vršenju svoje funkcije.

) Član 214.

Poslanik u vijeću Skupštine ima pravo da traži obavještenja
od funkcionera Skupštine koji su mu dužni dati traženo obav-
ještenje. )

Poslanik može postavljati pitanja i tražiti obavještenja od
organa upravljanja republičkim fondom odnosno preduzećem,
organizacijom i zajednicom koji vrše javna ovlašćenja, a koja
se odnose ni njihov rad.

Najmanje deset poslanika u svakom vijeću može podnijeti
interpelaciju za pretresanje određenih političkih pitanja u vezi
sa radom Vlade.

Član 215.

U Skupštini se obrazuje Savjet za pitanje ostvarivanja rav-
nopravnosti naroda Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih
naroda koji u njoj žive. Za članove Savjeta bira se jednak broj
poslanika iz reda pripadnika naroda Bosne i Hercegovine -
Muslimana, Srba i Hrvata, odgovarajući broj poslanika iz reda
pripadnika drugih naroda i drugih gradana koji žive u Bosni i
Hercegovini. Savjet odlučuje na osnovu saglasnosti članova iz
reda svih naroda Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih
naroda koji u njoj žive. Sastav, djelokrug i način rada Savjeta
ureduju se zakonom koji se donosi dvotrećinskom većinom od
ukupnog broja poslanika u Skupštini.

Savjet razmatra naročito pitanja koja se odnose na: ravno-
pravnost jezika i pisma; organizovanje i djelovanje kulturnih
ustanova i institucija koje imaju poseban značaj za ispoljavanje
i afirmaciju nacionalnih osobenosti pojedinih naroda Bosne i
Hercegovine i pripadnika drugih naroda koji u njoj žive i
donošenje propisa kojima se obezbjeduje ostvarivanje ustavnih
odredbi kojima su izričito utvrđeni principi ravnopravnosti
naroda Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih naroda koji u
njoj žive.

Savjet obavezno razmatra pitanje ravnopravnosti naroda
Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih naroda koji unjoj žive
nainicijativu poslanika u Skupštini. Ako najmanje 20:poslanika
smatra da se predloženim propisom ili drugim 'aktom iz na-
dležnosti Skupštine narušava ravnopravnost naroda Bosne d
Hercegovine i pripadnika drugih naroda koji u njoj žive, prije-
dlog o kojem Skupština odlučuje utvrđuje Savjet.

O pitanjiina od interesa za ostvarivanje ravnopravnosti
naroda Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih narod koji u
njoj žive, na prijedlog Savjeta Skupština odlučuje po posebnom
postupku utvrdenom Poslovnikom Skupštine, dvotrećinskom
većinom ukupnog broja poslanika.

Član 216.

Za razmatranje i pripremanje prijedloga zakona, drugih
propisa i opštih akata i za proučavanje i pretresanje drugih
pitanja, vijeća i Skupštiha mogu obrazovati komisije, odbore i
druga stalna i povremena radna tijela.

Sastav, zadaci i način rada radnih tijela utvrđuju se poslov-
nikom i odlukama vijeća odnosno Skupštine.

Poslovnikom Skupštine mogu se davati odredena ovlašćen-
ja pojedinim radnim tijelima Skupštine u vršenju njihovih za-
dataka.

Radna tijela mogu zahtijevati od državnih organa'i organi-
zacija i zajednica potrebne informacije, podatke i isprave.

Radna tijela ne mosu imati istražne i druge sudske funkcije.

Član 217. ,

Predsjednik Skupštine i potpredsjednici Skupštine biraju se
iz reda poslanika u Skupštini.

Način kandidovanja, izbora i opoziva predsjednika Skupšti-
ne i potpredsjednika Skupštine uređuje se zakonom i Poslovni-
kom Skupštine. ' I

Strana 106 - Broj 5

Predsjednik predstavlja Skupštinu, saziva zajedničke sjed-
nice Skupštine, predsjedava im i potpisuje akte koji se donose
na zajedničkim sjednicama Skupštine.

_ Vijeća Skupštine imaju predsjednika. Predsjednik predsta-
vlja vijeće, saziva sjednice vijeća i predsjedava im i potpisuje

akte koje vijeće donosi.

Član 218.

Skupština ima poslovnik. Poslovnikom se uređuju pitanja
unutrašnje organizacije i rada Skupštine, način obrazovanja
radnih tijela, utvrduju uslovi za rad poslanika, kao i druga
pitanja od značaja za rad Skupštine.

Način programiranja i uskladivanja rada vijeća i radnih
tijela Skupštine i vijeća i ostvarivanja odnosa i saradnje Skupšti-
ne sa drugim organima i organizacijama uređuju se poslovni-
kom Skupšune.

Glava X
PREDSJEDNIŠTVO REPUBLIKE BOSNE I
HERCEGOVINE
Član 219.

Predsjedništvo Republike Bosne i Hercegovine:

1) predstavlja Republiku Bosnu i Hercegovinu;

2) razmatra pitanja o sprovodenju utvrđene politike u obla-
sti odbrane, državne bezbjednosti, društvene samozaštite i
medunarodne saradnje i predlaže Skupštini Republike preduzi-
manje odgovarajućih mjera za sprovodenje te politike i u
slučaju kad nastupe vanredne prilike koje onemogućuju ili bitno
otežavaju ostvarivanje Ustavom utvrđenog poretka, predlaže
Skupštini preduzimanje neophodnih mjera za otklanjanje nasta-
lih poremećaja;

3) utvrduje plan odbrane Republike i u vezi s tim daje
odgovarajuće smjernice, u sklađu sa zakonom;

4) u skladu sa stavovima i predlozima Skupštine razmatra
pitanja utvrdivanja i ostvarivanja spoljne politike Republike, te
ostvarivanja međunarodne saradnje i međunarodnih ugovora;

5) postavlja i opoziva ukazom ambasadore i šefove misija
Republike; prima akreditivna i opozivna pisma stranih diplo-
matskih predstavnika koji su kod njega akreditovani i izdaje
isprave o ratifikaciji nedunarodnih ugovora, u skladu sa zako-
nom;

6) postavlja, unapreduje i razrješava vojne starješine, u
skladu sa zakonom;

7) utvrduje, na osnovu obavljene prethodne konsultacije u
Republici, prijedlog kaniđata za predsjednika isudije Ustavnog
suda Bosne i Hercegovine;

8) dodjeljuje odlikovanja i druga priznaja Republike, u
skladu sa zakonom;

9) daje pomilovanja, u skladu sa zakonom;

10) proglašava ukazom zakone, najkasnije u roku od 15
dana;

11) donosi poslovnik Predsjedništva.

Član 220:

Članove Predsjedništva biraju građani neposredno, opštim
i tajnim glasanjem, u skladu sa zakonom.

Članovi Predsjedništva biraju se načetiri godine i mogu biti
birani još jedanput uzastopno.

Predsjedništvo kome je prestao mandat ostaje na dužnosti
do izbora novog Predsjedništva Republike.

Predsjedništvo sačinjava sedam članova !

Predsjednika Predsjedništva bira Predsjedništvo iz reda
svojih članova na jednu godinu i može biti biran još jedanput
uzastopno na ovu funkciju. ;

U slučaju ratnog ili vanrednog stanja mandat članova Pred-
sjedništva i predsjednika se produžava dok ne budu stvoreni
uslovi za izbor novih članova Predsjedništva.

Član Predsjedništva ne može biti predstavnik u skupštini
društveno-političke zajednice, sudija Ustavnog suda Bosne i

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. mar/ožujak 1993,

Hercegovine i drugih sudova, ni izabran, odnosno imenovan
funkcioner drugog državnog organa. ;

Član Predsjedništva uživa imunitetkao i poslanik u Skupšti-
ni Republike. u G

O pitanjima imuniteta člana Predsjedništva 'odlučuje Pred-
sjedništvo.

i Član 221.

Predsjedništvo za svoj rad odgovara građanima i Skupštini
Republike. ; i \ |

Predsjedništvo je dužno da na zahtjev Skupštine Republike
izloži stavove o pojedinim pitanjima iz SVOJE nadležnosti.

Predsjedništvo podnosi Skupštini izvještaj o. svom; radu
najmanje jedanput godišnje. ) } i

Član 222.

Za vrijeme ratnog stanja sastav Predsjedništva se proširuje
sa predsjednikom Skupštine, predsjednikom Vlade i načelni-
kom Štaba Vrhovne komande oružanih snaga Republike Bosne
i Hercegovine. i

Za vrijeme ratnog stanja Predsjedništvoje Vrhovna koman-
da oružanih snaga Republike Bosne i Hercegovine.

Predsjedništvo u proširenom sastavu Za vrijeme ratnog
stanja organizuje i rukovodi odbranom i svim oblicima opšte-
narodnog otpora na teritoriji Republike.

Predsjedništvo za vrijeme ratnog ili vanrednog stanja na
prijedlog Vlade ili po svojoj inicijativi, donosi uredbe sa zakon-
skom snagom 0. pitanjima. iz nadležnosti Skupštine i bira,
odnosno imenuje i razrješava funkcionere koje bira, odnosno
jmenuje irazrješava Skupština, ako ne postoji mogućnost da se
sazovu nadležna vijeća. Predsjedništvo podnosi ove uredbe,
odnosno odluke o izboru iliimenovanju i razrješenju na potvrdu
Skupštini čim ona bude u mogućnosti da se sazove.

Uredbom sa zakonskom snagom donesenom za vrijeme

ratnog stanja mogu se, izuzetno, dok to stanje traje, ili ako to
zahtijevaju interesi odbrane Republike, obustaviti pojedine
odredbe Ustava koje se odnose na donošenje zakona, drugih
propisa i opštih akata i preduzimanje mjera od strane repu-
bličkih organa i na pojedine slobode, prava i dužnosti čovjeka
i gradanina i prava organizacija i zajednica, mijenjati sastav i
ovlašćenja izvršnih organa i organa uprave, obrazovati oblasti,
okruzi, srezovi i druge društveno-političke zajednice i utvrditi
organizacija njihovih organa.

Glava XI

VLADA REPUBLIKE BOSNE I HERCEGOVINE

Član 223.

Vlada Republike Bosne i Hercegovine, u okviru svojih
Ustavom i zakonom utvrđenih prava i dužnosti odgovara
Skupštini Republike za predlaganje i sprovođenje politike i
izvršavanje zakona, drugih propisa i opštih 'akata 'za čije su
izvršavanje odgovorniji organi u Republici i za usmjeravanje i
uskladivanje rada ministarstava i drugih republičkih organa
uprave i upravnih organizacija.

Organizacija i nadležnost Vlade utvrđuje se. Ustavom i

zakonom:
Član 224.
Vlada Republike Bosne i Hercegovine;

1) prati stanje i ostvarivanje politike Skupšti ikei
predlaže Skupštini Ulvrdivanju rolidko; kore Kembinog
2) predlaže zakone, druge isel Li
) predlaže. , druge propise i opšte akte i ima pravo
aa sale mišljenje o predlozima zakona, dlugih propisa i Gpštih
ak au. oje Skupštini podnose drugi ovlašćeni predlagači;
Gle utvrđuje prijedlog razvojne i ekonomske politike Repu-
U kap rosoniog plana Republike, republičkog budžeta, repu-
UT 2 završnog računa'i propisa u oblasti monetarnog,
Ka i kreditnog sistema i kreditne politike;
Onosi mjere za ostvarivanj jne i a
nomske politike Republike; otet IN $

ako

im bira oma OT

je
1u-
Ne

N-

E
e-

ita
a,
no

€,
du

ne

ne
ih
)U-
ka
Vi
u,
liti

jih
ira
ci

ei
na

nd

Ivo

JuU-
ur
22)

Nedjelja, 14. mar/ožujak 1993.

5) stara se o sprovođenju politike i ;
drugih propisa i opštih SAKra See
politike i republičkog budžeta; onomske

6) donosi uredbe, odluke i druge ; Pei "
zakona, drugih propisa i opštih akata lekece ee

7) stara se o izvršavanju politik A ,
priprema za odbranu u republici; € odbrane i 0 sprovodenju

8) usklađuje i usmjerava rad republičkih ore i
daje im smjernice za rad radi obezbjeđenja atonrna
drugih propisa i opštih akata, vrši nadzor nad radom tih organa;

9) utvrđuje opšta načela unutrašnje organizacije re I
bličkih organa uprave; osniva stručne i druge. službe za a
potrebe i zajedničke službe za potrebe republičkih U eg
postavlja i razrješava funkcoinere za koje je to odredeno zako-
nom;

10) ratifikuje međunarodne ugovore čij i i
spada u nadležnost Skupštine Republike; Moja vene ug

11) otvara diplomatska, konzularna i druga predstavništva
Republike u inostranstvu i imenuje i opoziva diplomatske
konzularne i druge predstavnike Republike koje ne imenuje
Predsjedništvo Republike, u skladu sa zakonom;

12) vrši i druge poslove utvrdene Ustavom i zakonom.

\ Član 225.

Skupština Republike bira tajnim glasanjem predsjednika
Vlade na prijedlog Predsjedništva Republike:

Predsjedništvo predlaže Skupštini kandidata za predsjedni-
ka Vlade, na osnovu prethodnih konsultacija sa političkim
organizacijamačiji su kandidati izabrani za poslanike u Skupšti-
ni, vodeći računa o stranačkoj zastupljenosti.

Kandidat za predsjednika Vlade izlaže svoj program
Skupštini i predlaže sastav Vlade.

Skupština, na prijedlog predsjednika Vlade, tajnim glasan-
jem bira članove Vlade.

Iz reda članova Vlade, Skupština imenuje, na prijedlog
predsjednika Vlade, članove Vlade koji će rukovoditi pojedi-
nim ministarstvima. ;

Član 226.

Predsjednik i članovi Vlade uživaju imunitet kao i poslanici
u Skupštini Republike.

O pitanju imuniteta člana Vlade odlučuje Vlada.

Član 227.

Svaki član Vlade ima pravo da predlaže razmatranje poje-
dinih pitanja iz nadležnosti Vlade, da daje inicijative za pripre-
manje zakona, drugih propisa i opštih akata za čije je
predlaganje nadležna Vlada i propisa i drugih akata koje Vlada
donosi, kao i.da Vladi predlaže utvrdivanje načelnih stavova i
smjernica za rad republičkih organa uprave i republičkih uprav-
nih organizacija.

Član Vlade ima pravo i dužnost da, u skladu sa stavom
Vlade, predstavlja Vladu u Skupštini.

Svaki član Vlade može podnijeti ostavku.

Član 228. PAASKa

Predsjednik Vlade saziva sjednice Vlade po SVOJOJ inicija-
tivi ili na zahtjev najmanje pet članova Vlade. ———

Predsjednik Vlade predstavlja Vladu,saziva sjednice Vlade
ipredsjedava sjednicama Vlade, potpisuje propise1 druge opšte
akte koje donosi Vlada i stara se o njihovom sprovođenju, SE
se o primjenjivanju poslovnika Vlade i o ostvarivanju saradnje
Vlade sa drugim organima i organizacijama.

Član 229. i

Vlada je dužna da izvještava vijeća Skupštine Republike o
svom radu. , O

Vlada može predložiti vijeću Skupštine da se odloži Me
tranje prijedloga zakona, drugog propisa i opšteg akta Skupšt e
ne ili da se, radi razmatranja određenog pitanja, Obrazuje
zajednička komisija od članova nadležnog vijeća Skupštne. i
članova Vlade, ili da se sazove sjednica nadležnog VIJEĆA
Skupštine na kojoj bi ono izložilo svoj stav.

SLUŽBENI LIST RBiH

Strana 107 - Broj 5

Član 230.
Vlada je odgovorna za svoj rad svakom vijeću Skupštine u
oblasti iz djelokruga tog vijeća.
Vlada može Skupštini podnijeti kolektivnu ostavku. —
Ako smatra da nije u stanju da obezbijedi sprovođenje
utvrdene .politike i izvršavanje zakona, drugog propisa ili
opšteg akta Skupštine čije se donošenje predlaže, ili da ne može
preuzeti odgovornost za vršenje svoje funkcije ako sene donese
zakon, drugi propis ili opšti akt čije donošenje predlaže, Vlada
može postaviti pitanje povjerenja.
Svako vijeće može, na prijedlog najmanje deset poslanika
u vijeću, postaviti pitanje povjerenja Vladi.
O pitanju povjerenja Vladi vodi se rasprava i odlučuje na
zajedničkoj sjednici Skupštine.
Član 231.

- Ako Vlada podnese kolektivnu ostavku ili joj Skupština
izglasa nepovjerenje, kao i u drugim slučajevima kad Vladi
prestane mandat, ona ostaje na dužnosti, do izbora nove Vlade.

Ako se u roku od tri mjeseca ne izabere Vlada, predsjednik
Skupštine donosi odluku o raspuštanju Skupštine i raspisivanju
novih izbora.

Član 232.

Organizacije i zajednice mogu, po svojoj inicijativi ili na
traženje Vlade iznositi pred Vlađu svoja mišljenja i stavove O
pitanjima iz njene nadležnosti.

Glava XII
REPUBLIČKA UPRAVA

Član 233.

Za vršenje upravnih poslova u određenim oblastima osni-
vaju se, u okviru prava i dužnosti Republike, ministarstva.

Ministarstva se osnivaju zakonom.

Zakonom se mogu osnivati i drugi republički organi uprave
i republičke upravne organizacije za vršenje odredenih uprav-
nih; stručnih i drugih poslova iz okvira prava i dužnosti Repu-
blike.

Zakonom se ureduju položaj, prava i dužnosti republičkih
organa uprave i organizacija i njihova odgovornost Skupštini i

Vladi.
Član 234.

Republički organi uprave i organizacije samostalno vrše
poslove iz svoje nadležnosti na osnovu i u okviru'Ustava i
zakona.

U vršenju poslova iz svoje nadležnosti republički organi
uprave i organizacije pridržavaju se i drugih republičkih pro-
pisa i opštih akata, kao i smjernica Skupštine i Vlade.

Republički organi uprave i organizacije dužni su da obezb-
jeduju sprovođenje zakona, drugih propisa i opštih akata i
politike koju je utvrdila Skupština.

Član 235.

Republički organi. uprave i organizacije neposredno
izvršavaju zakone, druge propise i opšte akte kad jeto Ustavom
ili zakonom određeno.

Član 236.

Funkcioneri koji rukovode republičkim organima uprave i
organizacijama mogu donositi pravilnike, naredbe i upulstvaza
izvršavanje zakona, drugih propisa i opštih akata Skupštine i
propisa Vlade ako su za to ovlašćeni tim propisima, odnosno
aktima.

Funkcioneri koji rukovode republičkim organima uprave i
organizacijama i drugi funkcioneri koje imenuje Skupština
imenuju se na četiri godine.

Član 237.

Funkcioneri koji rukovode republičkim organima uprave i.
organizacijama, koje imenuje Skupština odgovorni su Skupštini
i Vladi za svoj rad, za rad organa, odnosno organizacije kojom

Strana 108 - Broj 5

rukovode, kao i za stanje u odgovarajućoj oblasti u okviru
djelokruga organa, odnosno organizacije kojim rukovode.

Funkconeri u republičkim organima uprave i organizacija-
ma, koje imenuje Skupština, odgovorni su za svoj rad Skupštini
i Vladi.

Član 238.

Funkcioneri koji rukovode republičkim organima uprave i
organizacijama dužni su da vijeća Skupštine i Vladu izvješta-
vaju o stanju u odgovarajućoj oblasti uprave i o radu organa,
odnosno organizacije kojom rukovode.

Ovi funkcioneri su dužni da vijećima Skupštine i Vladi, na
njihov zahtjev, daju obavještenja i objašnjenja o pitanjima iz
djelokruga organa, odnosno organizacije kojom rukovode. Oni
su dužni davati i odgovore na pitanja poslanika u vijećima
Skupštine.

Član 239.

Republički organi uprave i organizacije imaju prema
opštinskim organima uprave i organizacijama, u izvršavanju
zakona, drugih propisa i opštih akata, i vršenju nadzora nad
izvršavanjem tih propisa i akata, prava i dužnosti utvrđene
Ustavom i zakonom.

Odnosi republičkih organa uprave i organizacija i opštin-
skih organa uprave i organizacija zasnivaju se na uzajamnoj
saradnji, razmjeni iskustava i stručnoj pomoći, kao i na pravu
svakog organa uprave, odnosno organizacije da daje inicijativu
i mišljenje i da stavlja prijedloge za organizovanje i vršenje
službe i za unapređenje stručnog rada i poslovanja organa
uprave, odnosno organizacija u određenoj oblasti uprave.

Član 240.

Republički organi uprave i Organizacije staraju se 0
izvršavanju zakona, drugih propisa i opštih akata čije
izvršavanje spada u nadležnost opštinskih organa uprave i
organizacija.

Republički organi uprave 1 organizacije u staranju 0
izvršavanju zakona, drugih propisa i opštih akata mogu tražiti
od opštinskih organa uprave i organizacija izvještaje o
izvršavanju i primjeni zakona, drugih propisa i opštih akata, a
mogu u okviru propisa tražiti i druge izvještaje i podatke
potrebne za vršenje poslova iz svoje nadležnosti.

Republički organi uprave i organizacije u staranju O
izvršavanju zakona mogu davati instrukcije opštinskim organi-
ma-uprave i organizacijama. Zakonom se može odrediti kad
instrukcija ima obaveznu snagu.

Član 241.

Ako opštinski orsani uprave, odnosno organizacije. ne
izvršavaju zakone, druge propise i opšte akle za čije su
izvršavanje odgovorni, nadležni republički organ uprave odno-
sno organizacija upozoriće na to nadležni izvršni organ opštine
i preduzeće druge mjere u okviru svojih prava i dužnosti.

Republički organi uprave i organizacije dužni su obezbije-
diti izvršavanje zakona, drugih republičkih propisa i opštih
akata za čije su izvršavanje neposredno nadležni opštinski
organi uprave i organizacije, ako idok ovi organi, odnosno
organizacije ne izvršavaju te propise odnosno akte.

Nadležni republički organ u slučaju neizvršavanja zakona
i drugih propisa u opštini ili gradskoj zajednici obavještava
nadležni organ opštine, odnosno gradske zajednice. Republički
organ ima pravo i dužnost da u nadležnom organu opštine,
odnosno gradske zajednice pokrene postupak za utvrdivanje
odgovornosti funkcionera i radnika opštinskog organa uprave,
odnosno organa uprave gradske zajednice, za neizvršavanje

zakona i drugih propisa, pod uslovima i na način utvrđen

onom.
a Član 242.
Republički organi uprave i organizacije imaju pravo nad-

zora nad opštinskim organima upravc i organizacijama radi
obezbjedivanja jedinstvenog izvršavanja zakona, drugih propi-

sa i opštih akata.

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

Republički organi uprave i organizacije u vršenju nadzora
mogu ukazivati opštinskim organima uprave i organizacijama
na propise i druge opšte akte koji nisu u saglasnosti sa Ustavom,
zakonom, drugim propisima i opštim aktima 1 predložiti na-
dležnom organu pokretanje postupka za njihovo uskladivanje
sa Ustavom, zakonom i drugim propisom.

Republički organi uprave i organizacije imaju pravo i
dužnost da ukazuju Vladi na nezakonite akte skupštine opštine
i njenih organa, kao ina njihove akte za koje smatraju da su u
suprotnosti sa utvrdenom politikom Skupštine.

Član 243.

U slučaju elementarnih nepogoda, epidemija i kad to druge
vanredne okolnosti zahtijevaju, Vlada može republičkim orga-
nima uprave i organizacijama dati posebna ovlašćenja u odnosu
na opštinske organe uprave odnosno Organizacije. U vršenju
tih ovlašćenja republički organi uprave 1 organizacije MOgU,
dok vanredne okolnosti traju, neposredno organizovati
odredene akcije i odredivati ili neposredno preduzimati i druge
mjere koje zahtijevaju vanredne okolnosti na odredenom po-
dručju. i

Član 244.

Republički organi upravć i organizacije saraduju sa predu-

zećima, drugim organizacijama i zajednicama u pitanjima za

koja su te organizacije, odnosno zajednice zainteresovane. O

tim pitanjima zainteresovane organizacije i zajednice. imaju
pravo iznositi svoje stavove, mišljenja, primjedbe i prijedloge
i na drugi način učestvovti u njihovom rješavanju.

Glava XIII

USTAVNI SUD BOSNE I HERCEGOVINE

Član 245.

Ustavni sud Bosne i Hercegovine:

1) odlučuje o saglasnosti zakona sa Ustavom;

2) odlučuje o saglasnosti drugog propisa i opšteg akta
orsana društveno-političke zajednice sa Ustavom i zakonom;

3) odlučuje dali su drugi opšti akti u saglasnosti sa Ustavom
odnosno u suprotnosti sa zakonom;

4) odlučuje da li je statut ili drugi opšti akt političke orga-
nizacije, društvene organizacije i udruženja gradana u sagla-
snosti sa Ustavom ili u suprotnosti sa zakonom;

5) rješava sporove o pravima i dužnostima između Repu-
blike i drugih društveno-političkih zajednica, kao i sporove
izmedu društveno-političkih zajednica, ako za rješavanje takvih
sporova zakonom nije predvidena nadležnost drugog suda;

6) rješava o sukobu nadležnosti između sudova i organa
društveno-političkih zajednica.

Ustavni sud može ocjenjivati ustavnost zakona i ustavnost
i zakonitost propisa i opštih akata organa društveno-političkih
zajednica i drugih opštih akata koji su prestali da važe, ako od
prestanka važenja do pokretanja postupka nije proteklo više od
jedne godine.

Član 246.

Ustavni sud prati pojave od interesa za ostvarivanje ustav-
nosti i zakonitosti, obavještava Skupštinu Republike o stanju i
problemima ostvarivanja ustavnosti i zakonitosti i daje Skupšti-
ni mišljenja 1 prijedloge za donošenje i izmjenu zakona i
preduzimenje drugih mjera radi obezbjedivanja ustavnosti i
Keti i zaštite sloboda i prava građana i organizacija i

! Član 247.
AH saeae. Ke Nive da nadležni organ nije donio propis
akata, a bio je NG HAG zakona i drugih propisa i opšlh
tome Skupštinu. av propis donese, obavijestiće 0

U ; Član 248.
dane SRS ie bek postupka do donošenja konačne
radnje koja je S us avi izvršenje pojedinačnog akta ili

Ja JE preduzeta na osnovu zakona, drugog propisa i

a
a

Ti
Je

PE N-I

PARA

rp ij omit.

MT I KA mi a 2

KU ne

I-
e
ih

st
ih

d

i
H-

1

js
ih

)e
ili
i

Nedjelja, 14. marVožujak 1993,

opšteg akta organa društveno-političke zajednice ili
opšteg aktačija se ustavnost, odnosno Zakonios aka
bi njihovim izvršenjem mogle nastupiti neotklonjive štetne

posljedice.
; Član 249.
Rad Ustavnog suda je javan.
Član 250.

Ustavni sud sastoji se od predsjednika i osam sudija.

Sudije Ustavnog suda biraju se na osam godina i ne mog
biti ponovo birani na istu funkciju. z gu

Predsjednik Ustavnog suda bira se iz re
najednu godinu i može biti biran još jedanpu
funkciju.

Predsjednik i sudije Ustavnog suda ne mogu u isto vrijeme
vršiti funkcije u državnim i samoupravnim organima.

Predsjednik i sudije Ustavnog suda uživaju imunitet kao i
poslanici u Skupštini.

O imunitetu sudije Ustavnog suda odlučuje Ustavni sud.

Član 251.

Predsjednik i sudije Ustavnog suda mogu prije isteka man-
data biti razriješeni samo ako sami zatraže da budu razriješeni,
ako budu osuđeni za krivično djelo na kaznu lišenja slobode ili
ako trajno izgube radnu sposobnost za vršenje svoje funkcije.

Sudiji Ustavnog suda mandat prestaje i kad mu prestane
radni odnos po sili zakona zbog sticanja uslova za penzionisan-
je

da sudija tog suda
tuzastopno na istu

Razloge za razrješenje predsjednika i sudija Ustavnog suda
prije isteka njihovog mandata, utvrđuje Ustavni sud i o tome
obavještava Skupštinu.

Ako predsjednik ili sudija Ustavnog suda zatraži da bude
razriješen, a Skupština ne donese odluku o ovom zahtjevu u
roku od tri mjeseca od dana podnošenja zahtjeva, Ustavni sud
će, na traženje predsjednika ili sudije Ustavnog suda, utvrditi
da mu je prestala dužnost u Ustavnom sudu i o tome obavijestiti
Skupštinu:

Ustavni sud može odlučiti da predsjednik ili sudija Ustav-
nog suda protiv koga je pokrenut krivični postupak ne vrši
dužnost u Ustavnom sudu dok taj postupak traje.

Član 252.

Ako Ustavni sud utvrdi da zakon nije u saglasnosti sa
Ustavom, utvrdiće to svojom odlukom koju dostavlja Skupštini.

Skupština je dužna da, u roku od šest mjeseci od dana
dostavljanja odluke Ustavnog suda, uskladi zakon sa Ustavom.

Na zahtjev Skupštine, Ustavni sud može produžiti rok za
uskladivanje zakona najduže još za šest mjeseci.

Ako Skupština, u određenom roku, ne usaglasi zakon sa
Ustavom, odredbe zakona koje nisu u saglasnosti sa Ustavom
prestaju da važe, što će Ustavni sud utvrditi svojom odlukom.

Član 253. '

Ako Ustavni sud utvrdi da propis, osim zakona, ili drugi
opšti akt organa društveno-političke zajednice nije u saglasnosti
sa Ustavom ili zakonom, poništiće ili ukinuti taj propis ili akt,
odnosno one njegove odredbe koje nisu u saglasnosti sa Usta-
vom ili sa zakonom. .

Ako Ustavni sud utvrdi da opšti akt nije u saglasnosti sa
Ustavom, odnosno da je u suprotnosti sa zakonom, poništiće ili
ukinuti taj akt, odnosno one njegove odredbe koje nisu u
saglasnosti sa Ustavom ili koje su u suprotnosti sa zakonom.

Član 254. ZAO

Zakoni za koje je utvrđeno da su prestali da važe i drtisi
propisi i opšti akti organa društveno-političkih zajednica i drugi
opšti akti koji su poništeni ili ukinuti, neće se primjenjivati ma
odnose koji su nastali prije dana objavljivanja odluke Ustavnog
suda, ako do tog dana nisu pravosnažno riješeni. Nm.

Propisi i drugi opšti akti doneseni Za izvršenje propisa =
drugih opštih akata koji se više ne mogu primjenjivat, Ka
primjenjivati od dana objavljivanja odluke Ustavnog suda, ako

SLUŽBENI LIST RBiH

Strana 109 - Broj 5

iz odluke proizilazi da su ti propisi i akti protivni Ustavu i
zakonu.

Izvršenje pravosnažnih pojedinačnih akata, donesenih na
osnovu propisa koji se više ne mogu primjenjivati, ne može se
ni dozvoliti ni sprovesti, a ako je izvršenje započeto obustaviće
se.

Član 255.

Svako može dati inicijativu za pokretanje postupka za
ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti.

Postupak pred Ustavnim sudom mogu pokrenuti:

__ 1) Skupština Republike i skupština druge društveno-poli-
tičke zajednice;

2) Vlada Republike, osim za ocjenjivanje ustavnosti i zako-
nitosti propisa koje donosi Skupština;

3) sud, ako se pitanje ustavnosti i zakonitosti postavi u
postupku pred sudom;

4) republički javni tužilac, ako se pitanje ustavnosti i zako-
nitosti postavi u radu javnog tužilaštva;

5) preduzeće, mjesna zajednica ili druga organizacija i
zajednica, ako je povrijeđeno njihovo pravo utvrdeno Ustavom
ili zakonom;

6) ministar i drugi funkcioner koji rukovodi republičkim
organom uprave odnosno organizacijom, svaki u svom djelo-
krugu; osim za ocjenjivanje ustavnosti zakona kao i ustavnosti
i zakonitosti propisa Vlade;

7) Služba društvenog knjigovodstva Bosne i Hercegovine,
ako pitanje ustavnosti i zakonitosti nastane u radu Službe;

8) organ koji je po Ustavu i zakonu ovlašćen da obustavi
izvršenje propisa i drugog opšteg akta organa društveno-poli-
tičke zajednice zbog njegove nesaglasnosti sa Ustavom i zako-
nom;

9) organ koji je po Ustavu i zakonu ovlašćen da obustavi
izvršenje opšteg akta zbog njegove nesaglasnosti sa Ustavom,
odnosno suprotnosti sa zakonom.

Ustavni sud može i sam pokrenuti postupak za ocjenjivanje
ustavnosti i zakonitosti.

Član 256.

Svako kome je povrijedeno pravo konačnim ili pravo-
snažnim pojedinačnim aktom, donesenim na osnovu zakona,
drugog propisa ili opšteg akta organa društveno-političke za-
jednice ili drugog opšteg akta, koji prema odluci Ustavnog suda
nije u saglasnosti sa Ustavom ili nije u saglasnosti odnosno koji
je u suprotnosti sa zakonom, ima pravo da traži od nadležnog
organa izmjenu tog pojedinačnog akta.

Predlog za izmjenu konačnog ili pravosnažnog pojedi-
načnog akta, donesenog na osnovu zakona, drugog propisa,
opšteg akta organa društveno-političke zajednice i drugog
opšteg akta, koji prema odluci Ustavnog suda nije u saglasnosti
sa Ustavom ili nije u saglasnosti odnosno koji je u supromosti
sa zakonom, može se podnijeti u roku od šest mjeseci od dana
objavljivanja odluke Ustavnog suda u republičkom službenom
listu, ako od dostavljanja pojedinačnog akta do donošenja
odluke Ustavnog suda nije proteklo više od jedne godine.

Kad sud pravosnažnom odlukom odbije da primijeni propis
ili opšti akt organa društveno-političke zajednice ili drugi opšti
akt zbog njegove nesaglasnosti sa Ustavom ili zbog njegove
nesaglasnosti odnosno suprotnosti sa zakonom, a Ustavni sud
utvrdi da takva nesaglasnost odnosno suprotnost ne postoji,
svako kome je povrijedeno neko pravo može zahtijevati izmje-
nu pravosnažne odluke suda u roku od jedne godine od dana
objavljivanja odluke Ustavnog suda.

Ako se utvrdi da se izmjenom pojedinačnog akta ne Moć
otkloniti posljedice nastale usljed primjenjivanja propisa ili
drugog opšteg akta koji nije u saglasnosti sa Ustavom ili nije u
saglasnosti odnosno koji je u suprotnosti sa zakonom, Ustavni
sud može odrediti da se ove posljedice otklone povraćajem u
predašnje stanje, naknadom štete ili na drugi način. 1 0

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. mart/ožujak 1993,

Strana 110 - Broj 5

Član 257.

Državni organi, preduzeća i druge organizacije izajednice,
kao i nosioci samoupravnih, javnih i drugih društvenih funkci-
ja, dužni su Ustavnom sudu, na njegov zahtjev, davati podatke
i obavještenja potrebna za rad Ustavnog suda i preduzimati, po
nalogu Ustavnog suda, radnje koje su od interesa za vođenje
postupka.

Član 258.

Ustavni sud donosi odluke i rješenja većinom glasova svih
sudija Ustavnog suda. —

Sudija Ustavnog suda koji izdvoji mišljenje ima pravo i
dužnost da ga pismeno izloži i obrazloži.

Član 259.

Ustavni sud donosi odluke, po pravilu, na osnovu javne
rasprave.

Član 260.

Kad je u toku postupka zakon, drugi propis ili opšti akt
organa društveno-političke zajednice ili drugi opšti akt doveden
u sklad sa Ustavom ili zakonom, ali nisu otklonjene posljedice
neustavnosti, odnosno nezakonitosti, Ustavni sud može odlu-
kom utvrditi da zakon, drugi propis ili opšti akt nije bio u
saglasnosti sa Ustavom ili zakonom, odnosno da je bio u
suprotnosti sa zakonom. Ova odluka Ustavnog suda ima isto
pravno dejstvo kao odluka kojom se utvrđuje da je zakon
prestao da važi, odnosno kojom se ukida i poništava drugi
propis ili opšti akt.

Član 261.

Odluke Ustavnog suda su obavezne i izvršne.

"U slučaju potrebe, izvršenje odluka Ustavnog suda obezb-
jedđuje Vlađa Republike. :

Ustavni sud može zahtijevati da se prema odgovornom licu
preduzmu mjere zbog neizvršenja odluke Ustavnog suda.

Član 262.

Odluke Ustavnog suda objavjuju se u republičkom službe-
nom listu, kao i u službenom glasilu u kome je objavljen propis
ili opšti akt orsana društveno-političke zajednice, ili na način
na koji se objavljuje drugi opšti akt o kome je Ustavni sud
odlučivao.

Član 263.

Postupak pred Ustavnim sudom i organizaciju Ustavnog

suda ureduje Ustavni sud.

Glava XIV

VRHOVNI SUD BOSNE I HERCEGOVINE
I REPUBLIČKO JAVNO TUŽILAŠTVO

Član 264.

Vrhovni sud Bosne i Hercegovine:

1) utvrđuje načelne stavove i načelna pravna shvatanja radi
jedinstvene primjene zakona u sudovima;

2) odlučuje o redovnim pravnim sredstvima protiv odluka
sudova i u prvostepenom postupku, kad je to zakonom
određeno;

3) odlučuje o vanrednim pravnim sredstvima protiv pravo-
snažnih odluka sudova u Republici;

4) odlučuje u upravnom sporu, kad je to zakonom
odredeno;

5) rješava u slučajevima predvidenim zakonom sukob na-
dležnosti između sudova;

6) vrši druge poslove odredene zakonom.

Vrhovni sud obavještava Skupštinu Republike o zapažanji-
ma u praćenju društvenih odnosa i pojava i o ostvarivanju

zakonitosti u radu redovnih sudova.
Član 265.

Funkciju javnog tužilaštva, u okviru prava i dužnosti Re-

publike, vrši republički javni tužilac.

Član 266.
Republički javni tužilac ulaže pravna sredstva za koja je
ovlašćen zakonom u stvarima za koje Je nadležan Vrhovni sud
j vrši druge poslove određene zakonom.

Glava XV

DAVANJE SVEČANE IZJAVE

Član 267.

Svečanu izjavu prilikom stupanja na dužnost daju poslanici
u Skupštini Republike, članovi Predsjedništva Republike, pred-
sjednik i članovi Vlade Republike, ministri 1 drugi republički
funkcioneri koje bira ili imenuje Skupština Republike, pred-
sjednik i sudije Ustavnog suda Bosne i Hercegovine, predsjed-
nik i sudije Vrhovnog suda Bosne i Hercegovine i drugih
sudova određenih zakonom. STE

Članovi Predsjedništva Republike, predsjednik i članovi
Vlade Republike i sudije Ustavnog suda Bosne i Hercegovine
daju svečanu izjavu na zajedničkoj sjednici Skupštine Republi-
ke. Ne

Tekst svečane izjave glasi:

Svečano izjavljujem da ću povjerenu dužnost obavljati
savjesno, pridržavati se Ustava izakona, zalagati se za ljudska
prava i slobode i da ću u svim prilikama štititi interese Bosne i
Hercegovine kao nezavisne i demokratske države ravnoprav-
nih naroda i građana Bosne i Hercegovine i pripadnika drugih
naroda koji u njoj žive. i

DIO ČETVRTI

PROMJENA USTAVA REPUBLIKE BOSNE I
HERCEGOVINE
Član 268.

1. Prijedlog. da se pristupi promjeni Ustava Republike
Bosne i Hercegovine mogu podnijeti: svako vijeće Skupštine
Republike, Predsjedništvo Republike, Vlada Republike i naj-
manje 30 poslanika u Skupštini.

O prijedlogu da se pristupi promjeni Ustava Republike
Bosne i Hercegovine odlučuje Skupština na zajedničkoj sjedni-
ci Skupštine.

2. Nacrt akta o promjeni Ustava utvrđuje Skupština na
zajedničkoj sjednici Skupštine.

Nacrt akta o promjeni Ustava Skupština stavlja na javnu
raspravu.

3. Nakon provedene javne rasprave o'naćrtu akta o prom-
jeni Ustava, Komisija Za ustavna pitanja Skupštine utvrđuje
prijedlog akta o promjeni Ustava.

_ 0 prijedlogu akta odlučuje Skupština na zajedničkoj sjed-
nici Skupštine. Promjena Ustava usvojena je ako za nju glasa

dvije trećine od ukupnog broja poslanika svakog vijeća Skupšti-

ne.
4. Akto proglašenju promjena Ustava donosi Skupština na
zajedničkoj sjednici Skupštine.
5. Ustav Republike Bosne i Hercegovine može se mijenjati
ustavnim amandmanima ili ustavnim zakonom.

DIO PETI
PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

NO Član 269.
od izrazom u Ustavu "pripadnici drugih naroda koji žive
= enta Einadika drugih naroda koji u njoj žive"
umijevaju se narodnosti odnos i jine U
Republici Bosni i Hercegovini. nosno nacionalne manjin
Član 270.

Za sprovođenje Ustava Socijalističk i i
OSA linije ijalističke Republike Bosne !
Hercegovine ("Službeni list SRBiH", br. A/TA) i obezbjedenje

Ne

pre!
ZaS
gov

ci
d-
ki
d-
d-

Vi
Ne
li-

ati
ka
ei
)V=
ih

DP.

ike
ine
aj-

ike
ni-

mu

)M-
uje

asa

Šti-

}na

jati

žive
ve"
)e u

neji
enje

Nedjelja, 14. marVožujak 1993.

relaska na njegovo primjenjivanje donesen je Ustavni; -
— sprovođenje Ustava Socijalističke Republike Keane
sovine ("Službeni list SRBiH", broj 4/74), $ree

Član 271.
{ Ustav Socijalističke Republike Bosne i Her ine stupi
je na snagu danom proglašenja - 25. februara 194. godi

Član 272.

Prečišćeni! tekst, Ustava: Republike: Bosne
obuhvata: Ustav Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine
sa Ustavnim zakonom za sprovođenje Ustava Socijalističke
Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list SRBiH" broj
4/74), Ustavni zakon o izmjeni Ustavnog zakona za sprovoden-
je Ustava Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine
('Službeni list SRBiH", broj 9/76), Ustavne amandmane I do
IV na Ustav' Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine
("Službeni list SRBiH", broj 21/76), Ustavni zakon'o izmjeni
Ustavnog zakona za sprovodenje Ustava Socijalističke Repu-
blike Bosne i Hercegovine ("Službeni list SRBiH", broj 23777)
Amandmane V-XII na Ustav Socijalističke Republike Bosne i
Hercegovine sa Ustavnim zakonom za sprovodenje Amandma-
na V-XI na Ustav Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine
("Službeni list SRBiH", broj 21/81), Amandmane XIII-XIX na
Ustav Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine sa Ustav-
nim zakonom za sprovodenje Amandmana XIII-X VIII na Ustav.
Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list
SRBiH", broj 10/84), Amandmane XX-LVIII na Ustav Socija-
Jlističke Republike Bosne i Hercegovine sa Ustavnim zakonom
za sprovodenje Amandmana XX-LVII na Ustav Socijalističke
Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list SRBiH", broj
13/89), Zaključak o redakcijskim ispravkama u tekstu Aman-
dmana XX do LVIII na Ustav Socijalističke Republike Bosne i
Hercegovine ("Službeni list SRBiH", broj 2/90), Ustavni zakon
o produženju mandata delegata u skupštinama društveno-poli-
tičkih zajednica i funkcionera koje skupštine društveno-poli-
tičkih zajednica biraju ili imenuju ("Službeni list SRBiH", broj
7/90), Amandmane LIX-LXXX na Ustav Socijalističke Repu-
blike Bosne i Hercegovine sa Ustavnimzakonom za sprovoden-
je Amandmana LIX-LXXIX na Ustav Socijalističke Republike
Bosne i Hercegovine ("Službeni list SRBiH", broj 21/90),
Ustavni zakon o izmjenama i dopunama Ustavnog zakona za
sprovođenje Amandmana LIX-XXIX na Ustav Socijalističke
Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list SRBiH", broj
29/90), Autentično tumačenje članova 19. do 22. Ustavnog
zakona za sprovođenje amandmana LXXIX na Ustav SRBiH
("Službeni list SRBiH", broj 34/90), Uredbu o izmjeni naziva
Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list
RBiH", broj 1/92), Uredbu o ukidanju dosadašnjeg Repu-
bličkog štaba teritorijalne odbrane i obrazovanju Štaba Terito-
rijalne odbrane Republike Bosne i Hercegovine ("Službeni list
RBiH", broj 1/92), Uredbu sazakonskom snagom 0 utvrdivan-
ju privremenog grba i zastave Republike Bosne i Hercegovine
("Službeni list RBiH", broj 4/92), član 2. Uredbe sa zakon-
skom snagom o oružanim snagama Republike Bosne i Herce-
govine ("Službeni list RBiH", broj 4/92), Uredbu sa
zakonskom snagom o izmjeni Amandmana LIV na Ustav Re-
publike Bosne i Hercegovine ("Službeni list RBiH", broj 5/92)
i Uredbu sa zakonskom snagom o dopuni Amandmana LXXIII
na Ustav Republike Bosne i Hercegovine (" Službeni list
RBiH", broj 9/92), Uredbu sa zakonskom snagom 0 provođen-
ju odluke republičkog referenduma ("Službeni list RBiH", broj
3/93), u kojima je označen dan stupanja na snačti Ustava,
ustavnih amandmana, ustavnih zakona, uredbi sa zakonskom
snagom i njihovih pojedinih odredaba.
UDODODOGOODOADOOUONUOUOUNOAUDO NO NANA ONODO ODNIO TAO NOIN

120

Na osnovu Amandmana Li tačka 5. stay 3. na Ustav

i Hercegovine

Republike Bosne i Hercegovine, Predsjedništvo Republike

Bosne i Hercegovine, na prijedlog Vlade Republike Bosne 1
Hercegovine, donosi I i

SLUŽBENI LIST RBiH

/ od sedam dana od dana isplate plata.

Strana 111 - Broj 5

UREDBU SA ZAKONSKOM SNAGOM

O PLATAMA I DRUGIM LIČNIM PRIMANJIMA

RADNIKA ZA VRIJEME RATNOG STANJA ILI U
SLUČAJU NEPOSREDNE RATNE OPASNOSTI

Član 1.

_ Ovom uredbom uređuje se način utvrdivanja i isplate plata
idrugih ličnih primanja radnika u radnom odnosu u preduzeću,
holding preduzeću, ustanovi, fondu, banci i drugoj finansijskoj
organizaciji, organizaciji za osiguranje, zadruzi i drugom obli-
ku saradnje i zajedničkog poslovanja sa stranim licem, komori,
sindikatu, društvenoj i političkoj organizaciji (u daljem tekstu:
preduzeće ili drugo pravnolice) i radniku u radnom odnosu kod
radnih ljudi koji samostalno obavljaju djelatnost ličnim radom,
odnosno ličnim radom i sredstvima u svojini gradana, odnosno
kod gradansko-pravnog i fizičkog lica u poljoprivrednom gaz-
dinstvu, predstavništvu stranih firmi i diplomatskom i konzu-
larnom' predstavništvu u Republici Bosni i Hercegovini (u
daljem tekstu: poslodavac). =-

Odredbe ove uredbe odnose se i na radnike u radnom
odnosu u državnom organu, Narodnoj banci Bosne i Hercego-
vine i Službi društvenog knjigovodstva Bosne i Hercegovine,
ako zakonom ili drugim propisom nije drukčije odredeno.

Član 2.

Plata radnika utvrduje se prema vrsti i složenosti poslova,
izraženo po stepenima stručne spreme u okviru odnosa između
najniže i najviše plate.

Odnos između najniže i najviše plate iznosi 1:5.

Vlada Republike Bosne i Hercegovine, na prijedlog Mini-
starstva rada i socijalne politike i Ministarstva. finansija,
utvrduje za svaki mjesec najnižu platu.

Podatak o najnižoj plati iz stava 3. ovog člana objaviće se
u "Službenom listu RBiH".

Član 3.
Osnovicu za obračun plate radnika iz stava 2. člana 1. ove
uredbe čini najniža plata utvrđena u stavu 3. člana 2. ove

uredbe.
Član 4.

Platu pojedinog radnika u okviru odnosa iz stava 2. člana
2. ove uredbe utvrduje direktor preduzeća ili drugog pravnog
lica odnosno drugi ovlašteni radnik.

Platu direktora preduzeća ili drugog pravnog lica utvrduje
u okviru odnosa iz stava 2. člana 2. ove uredbe nadležni organ
u preduzeću ili drugom pravnom licu odreden opštim aktom.

Plata iz st. 1. 12. ovog člana utvrđuje se zavisno od stepena
stručne spreme odnosno stepena naučnog zvanja utvrđenog
zakonom odnosno opštim aktom preduzeća ili drugog pravnog
lica, odnosno poslodavca za obavljanje poslova.

Plata radnika obračunata u skladu sa st. 1. i 2. ovog člana
uvećava se za 0,5% za svaku godinu penzijskog staža.

Član 5.

Kod utvrdivanja plate iz st. 1. i 2. člana 4. ove uredbe
direktor preduzeća ili drugog pravnog lica odnosno drugi
ovlašteni radnik, odnosno nadležni organ odreden opštim ak-
tom dužan je obezbijediti relativne odnose izmedu grupa poslo-
va utvrđenih opštim kolektivnim ugovorom.

Član 6.

Preduzeće ili drugo pravno lice odnosno poslodavac ako
zbog nelikvidnosti ili drugih okolnosti ne može izvršiti isplatu
plata u novcu, isplatu plata može izvršiti u naturi.

Ako preduzeće ili drugo pravno lice odnosno poslodavac
isplatu plate vrši u smislu stava 1. ovog člana dužno je
obračunati i platiti poreze i doprinose iz plata najkasnije u roku

Osnovicu za obračun poreza i doprinosa iz plate čini pro-
tuvrijednost plate isplaćene u naturi, obračunate u skladu sa
ovom uredbom. a

Strana 112 - Broj 5

Član 7.
_ Radnik ima pravo na naknadu za ishranu u toku rada u
iznosu najniže plate iz stava 3. člana 2. ove uredbe.
_  Radnikuse obezbjeđuje naknada za ishranu u toku rada gdje
je to moguće, u suprotnom se isplaćuje protuvrijednost u novcu
ili se obezbjeduje davanje u naturi.

Član 8.

Radniku kome nije organizovan prevoz na posao i sa posla
može se obezbijediti karta za prevoz u javnom saobraćaju.

Član 9.

Radnik ima pravo na dnevnicu za službeno putovanje u
zemlji u visini od 50% najniže plate iz stava 3. člana 2. ove
uredbe.

Putni troškovi priznaju se u cjelini, kao i troškovi noćenja,
a prema priloženom računu.

Dnevnica za službeno putovanje u inostranstvo utvrđuje se
na način propisan za radnike organa uprave.

SLUŽBENI LIST RBiH

Nedjelja, 14. mart/ožujak 1993,

Član 10.

Radnik ima pravo na otpremninu prilikom odlaska u penziju
najmanje u visini trostrukog iznosa najniže plate iz stava 3.
člana 2. ove uredbe iz mjeseca koji prethodi mjesecu u kome
radnik odlazi u penziju ili u visini najmanje tri prosječne plate
radnika, isplaćene u prethodna tri mjeseca, ako je to za njega
povoljnije. ;

Član 11.

Služba društvenog knjigovodstva. Bosne i Hercegovine
neće odobriti isplatu plata i drugih ličnih primanja radnika koje
nisu obračunate u skladu sa ovom uredbom.

Član 12.
Ova uredba stupa na snagu danom objavljivanja u "Službe-
nom listu RBiH". i
Pr broj 1458/93
13. marta 1993. godine
Sarajevo

Predsjednik
Predsjedništva RBiH,
Alija Izetbegović, S. r.

SADRŽAJ

119 Odluka o utvrdivanju prečišćenog teksta Ustava
RBiH i

Ustav Republike Bosne i Hercegovine 85

Mehmedalija Huremović -
p.o- Sarajevo - Za štam

insko-izdavačka organizacija Službeni list RBiH - Sarajevo, Ulic
Izdavač: Novin Telefoni - direktor: 663-470, fax 663-470 U redaketja da

120. Uredba sa zakonskom snagom 0 platama i drugim
ličnim primanjima radnika ža vrijeme ratnog stanja
ili u slučaju neposredne ratne opasnosti

I laribija " Poštanski fah 3 - Direktor i odgovorni urednik
pariju Rasim Rapa - Reklamacije za neprimljene brojeve Ke O PD Goa a - Štampa: ,OKOx dd sa

sne
Herc

L

OPŠ

laga
(ud
dalje
upra
sko

sagl
min
Voji
lica

SVOJ
1 od

aute
naz
ska

← Svi brojevi, 1993.