Član 2. ZAKON O OBRAZOVANJU ODRASLIH

(Definicije pojmova) Pojmovi upotrijebljeni u ovom Zakonu imaju sljedeće značenje: a) Andragogija je nauka koja proučava učenje i obrazovanje odraslih, koje ima značajne osobenosti u odnosu na učenje i obrazovanje djece. b) Cjeloživotno učenje je sveukupna aktivnost učenja tokom života, a s ciljem unapređenja kompetencija (odnosno znanja, vještina i stavova) unutar osobne i građanske te društvene perspektive i/ili perspektive zaposlenja; obuhvata učenje u svim životnim razdobljima (od rane mladosti do starosti) u svim oblicima u kojima se ostvaruju (formalno, neformalno obrazovanje i informalno učenje), pri čemu se učenje shvata kao kontinuirani proces u kojem su rezultati i motiviranost pojedinca u određenom životnom razdoblju uvjetovani znanjem, navikama i iskustvima učenja stečenim u ranijoj životnoj dobi. Četiri su osnovna, međusobno povezana cilja koja se vezuju uz cjeloživotno učenje: lično zadovoljstvo i razvoj pojedinca, aktivno građanstvo, društvena uključenost i zapošljivost. c) Cjeloživotna karijerna orijentacija se u kontekstu cjeloživotnog učenja odnosi na niz aktivnosti karijernog vođenja i savjetovanja koje omogućavaju da građani identificiraju svoje vlastite sposobnosti sa ciljem upravljanja svojim stručnim i profesionalnim razvojem. d) Dokvalifikacija je dodatno stručno obrazovanje prema posebno utvrđenim diferenciranim programima radi sticanja višeg stepena kvalifikacije u okviru istog zanimanja. e) Formalno obrazovanje je učenje usmjereno od strane nastavnika ili instruktora koje se stiče u obrazovnim ustanovama, a prema nastavnim planovima i programima odobrenim od nadležnih obrazovnih vlasti i vodi do sticanja kvalifikacije. f) Generički deskriptori definišu očekivane kompetencije ili dio kompetencije za svaki kvalifikacijski nivo obrazovanja. g) Informalno učenje je proces samostalnog sticanja kompetencija ili dijela kompetencija u životnom, radnom i socijalnom okruženju. h) Inkluzivno obrazovanje podrazumijeva obrazovanje svakog lica tokom cijelog života, posebno lica s posebnim potrebama u smislu uključivanja u obrazovni proces. i) Ishodi učenja predstavljaju iskaze očekivanih kompetencija ili dijelova kompetencija koje bi polaznik trebalo da pokaže / demonstrira nakon završenog procesa učenja. j) Javno važeći obrazovni program je program obrazovanja koji je donijelo, ili odobrilo Ministarstvo obrazovanja, nauke, kulture i sporta Unsko - sanskog kantona (u daljnjem tekstu: Ministarstvo). k) Ključne kompetencije predstavljaju skup kompetencija određenog nivoa, koje su potrebne svakom pojedincu za lični razvoj, aktivan građanski život, društvenu integraciju i zapošljavanje. U smislu Europskog referentnog okvira, ove kompetencije podrazumijevaju: komunikaciju na maternjem jeziku, komunikaciju na stranom jeziku, matematičku kompetenciju i osnovne kompetencije u prirodnim naukama i tehnologiji, digitalnu kompetenciju, kompetenciju učenja, društvene i građanske kompetencije, smisao za inicijativu i poduzetništvo, kulturološku senzibilizaciju i izražavanje. l) Kompetencije označavaju upotrebu stečenih znanja, vještina, stavova, vrijednosti i sposobnosti u različitim životnim situacijama. m) Kvalifikacija označava formalni naziv za rezultat procesa procjene i validacije prethodnog učenja koji je dobiven onda kada nadležno tijelo odredi da je pojedinac ostvario ishode učenja prema predviđenim standardima kvalifikacija. n) Prekvalifikacija je obrazovanje i osposobljavanje koje odraslom, koji je već prethodno stekao neko stručno zvanje, odnosno zanimanje omogućava da stekne nove kompetencije i kvalifikacije za obavljanje novog zanimanja ili nove profesionalne djelatnosti. o) Kvalifikacijski okvir je instrument uspostave nivoa kvalifikacija stečenih u Bosni i Hercegovini, kojim se daju osnove za jasnoću, pristupanje, prohodnost, sticanje i kvalitetu kvalifikacija. p) Neformalno obrazovanje je proces usmjeren ka sticanju, usavršavanju, specijalizaciji i dopunjavanju kompetencija ili dijela kompetencija prema posebnim programima koje izvode organizatori obrazovanja odraslih, a odvija se neovisno od službenog (formalnog) sistema obrazovanja i ne vodi sticanju službenih potvrda (diploma i kvalifikacija). q) Obrazovanje odraslih je dio obrazovnog sistema koji je ravnopravan s ostalim dijelovima obrazovnog sistema, a ima za cilj zadovoljavanje obrazovnih potreba odraslih. r) Odrasli polaznici su lica starija od 15 godina koja pohađaju osnovno obrazovanje, odnosno lica starija od 18 godina koja se obrazuju, a da pri tome nemaju status učenika ili studenta, s ciljem sticanja kvalifikacije, usavršavanja, specijalizacije i dopunjavanja kompetencija ili dijela kompetencija. s) Osnovno obrazovanje odraslih je organizaciona i programska cjelina u sistemu formalnog obrazovanja u kojoj odrasli stiču obavezno osnovno obrazovanje primjereno njihovim potrebama, mogućnostima učenja i potrebama tržišta rada. t) Osposobljavanje je obrazovanje za uključivanje u rad nakon završene osnovne škole, za obavljanje jednostavnih i manje složenih poslova određenog zanimanja. u) Pismenost je historijski promjenljiva kategorija koja zavisi od stepena društvenog razvoja neke civilizacije. Ona predstavlja minimum kompetencija neophodnih savremenom čovjeku za aktivnu participaciju u savremenom društvu. v) Posebni programi su programi za povećanje općeobrazovnog i kulturnog nivoa stanovništva i povećanje stručnih i drugih kompetencija. w) Prethodno učenje obuhvata kompetencije ili dijelove kompetencija stečene kroz prethodno obrazovanje ili iskustvo, a može biti ishod bilo koje forme učenja. x) Samousmjereno učenje odraslih označava aktivnosti u kojima odrasli sami upravljaju proces učenja bez neposredne i kontinuirane pomoći drugih. y) Specijalizacija je obrazovanje i osposobljavanje u okviru istog zanimanja radi sticanja posebnih kompetencija ili dijelova kompetencija neophodnih za određene poslove. z) Stručne kompetencije, u smislu ovog Zakona, jesu sposobnosti upotrebe stečenih znanja, vještina i stavova, neophodnih za obavljanje radnih aktivnosti. aa) Usavršavanje je svaki oblik obrazovanja nakon završenog inicijalnog obrazovanja ili tokom radnog vijeka koje treba pomoći odraslom da efikasnije i efektivnije obavlja neku djelatnost u različitim životnim situacijama. bb) Vještine predstavljaju sposobnost primjene znanja i korištenja principa „znati kako“ da se izvrši određeni zadatak i da se riješi problem. cc) Znanje je rezultat transformacije iskustva kroz proces učenja, odnosno skup činjenica, principa, teorija i praksi koje se odnose na područje izučavanja.