Član 3. ZAKON O SJEMENU POLJOPRIVREDNOG BILJA

Pojmovi koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeće značenje: a) sjeme poljoprivrednog bilja (u daljem tekstu: sjeme) su generativni ili vegetativni dijelovi biljaka (sjeme žita, industrijskog, krmnog, povrtarskog, ljekovitog, aromatičnog i začinskog bilja, zatim krtole, lukovice), micelije jestivih i ljekovitih gljiva koji se koriste za umnožavanje i proizvodnju poljoprivrednog bilja, b) sorta poljoprivrednog bilja (u daljem tekstu: sorta) je skup gajenih biljaka jedne biljne vrste koje se razlikuju po bilo kom svojstvu (morfološkom, proizvodnom i dr.) unutar iste biljne vrste od drugih sorti i koje poslije generativnog ili vegetativnog umnožavanja zadr-žavaju uniformnost, stabilnost, kao i druga svojstva po kojima se razlikuju od drugih sorti, v) sortno sjeme je sjeme sorti koje se nalaze u Registru sorti poljoprivrednog bilja (u daljem tekstu: Registar sorti), uključujući i roditeljske komponente i sve kategorije sjemena proizvedene umnožavanjem predosnovnog sjemena sorti, a sertifikovano je kao sortno sjeme, g) nesortno sjeme je sjeme koje nije obuhvaćeno tačkom v) ovog člana, čija je proizvodnja odobrena i kontrolisana, a sertifikovano je kao nesortno sjeme (sjeme cvijeća, aromatično, ljekovito i začinsko bilje), d) ovlašćena institucija je ustanova, privredno društvo, odnosno drugo pravno lice kome ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: ministar) daje ovlašćenje za kontrolu prozvodnje, ispitivanje i utvrđivanje kvaliteta sjemena, đ) sertifikovano sjeme je sjeme proizvedeno od sjemena poznatog genetičkog porijekla i genetičke čistoće čija je proizvodnja kontrolisana i koje je ispitano, dorađeno i deklarisano u skladu sa odredbama ovog zakona, e) kategorija sjemena poljoprivrednog bilja je određena generacija umnožavanja sjemena, a naturalno sjeme je nedorađeno i nedeklarisano sjeme, ž) proizvođač sjemena je privredno društvo, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik koje se bavi proizvodnjom sjemena, z) rasad poljoprivrednog bilja (u daljem tekstu: rasad) je biljni materijal dobijen generativnim ili vege-tativnim putem, a koji se koristi za umnožavanje poljoprivrednog bilja, i) micelija je vegetativno tijelo gljiva umnoženo na čvrstoj ili tečnoj hranljivoj podlozi koje služi za dalje umnožavanje gljiva, a koristi se za ishranu ljudi ili u ljekovite svrhe, j) oplemenjivač sorte (u daljem tekstu: oplemenjivač) je privredno društvo, odnosno drugo pravno lice, preduzetnik ili fizičko lice koje je stvorilo ili otkrilo novu sortu, k) održavalac sorte je oplemenjivač ili proizvođač koji održava sortu po propisanim metodama i garantuje da je sorta ostala nepromijenjena tokom održavanja i da je kao takva uniformna i stabilna, l) standardni uzorak je uzorak sjemena koji oplemenjivač dostavlja nadležnom organu u trenutku upisa sorte u Registar sorti, a koji se koristi kao kontrolni uzorak, lj) dorada sjemena je proces u kome se sjeme poljoprivrednog bilja priprema za tržište, a obuhvata sušenje, prečišćavanje, selektovanje, kalibriranje, poliranje, piliranje, inkrustiranje, granuliranje i drugo), kao i tretiranje sjemena pesticidima ili biostimu-latornim sredstvima registrovanim za tu namjenu, m) kvalitet sjemena je sortna originalnost (sortnost) i genetička čistoća, sadržaj vlage, klijavost, čistoća, vlaga, zdravstveno stanje sjemena, kao i prilagođe-nost sjemena za sjetvu, sadnju ili razmnožavanje, n) uzorak sjemena je najmanja propisana količina sjemena koja reprezentuje partiju iz koje je uzeta radi utvrđivanja kvaliteta, a lice koje uzima uzorak je fizičko lice ovlašćeno za uzorkovanje sjemena, nj) banka biljnih gena je mjesto čuvanja, opisivanja, sakupljanja i upotrebe biljnih genetičkih resursa, koja je uređena posebnim programom. o) partija sjemena je određena količina sjemena po-rijeklom sa iste parcele i iste godine proizvodnje čija masa ne prelazi najveću dozvoljenu količinu, homogena je, fizički se može identifikovati i označena je jedin-stvenim brojem, p) postkontrolno ispitivanje je ispitivanje kojim se provjerava originalnost (sortnost) i genetička čistoća sorte koja se nalazi u proizvodnji, doradi ili prometu, r) ISTA je međunarodna organizacija za ispitivanje sjemena, s) ISTA sertifikat je dokument o kvalitetu partije sjemena u međunarodnom prometu, t) OECD je organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj, ć) OECD sertifikat je dokument o sortnosti sjemena u međunarodnom prometu, u) priznavanje sorti je priznavanje domaćih novostvorenih sorti i odobravanje uvođenja u proizvodnju stranih sorti, f) UPOV je međunarodna unija za zaštitu novih biljnih sorti, h) DUS test je test kojim se utvrđuje različitost, uniformnost i stabilnost sorte u skladu sa zahtjevima UPOV, c) VCU test je test kojim se utvrđuje proizvodna i upotrebna vrijednost sorte, č) sorta standard je sorta upisana u Registar sorti, a koja se ističe po svojim proizvodnim i upotrebnim vrijed-nostima i kao takva služi u postupku priznavanja sorte, dž) odomaćena sorta je autohtona domaća i odomaćena strana sorta upisana u Registar sorti, š) referentna kolekcija je zbirka sorti jedne biljne vrste specifičnih morfoloških karakteristika određenih po UPOV kriterijumima koja služi u ocjeni novih sorti na svojstva različitosti, uniformnosti i stabilnosti (DUS test) i aa) autohtona sorta je sorta koja potiče iz određenog geografskog područja ili eko-sistema na koji se adaptirala procesima prirodne selekcije bez intervencije čovjeka.